کیهان‌پیمائی ۲ - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Mohaddese: Mohaddese صفحهٔ کیهان‌پیمائی را به کیهان‌پیمائی ۲ منتقل کرد: مقاله دنباله‌دار است.

2012-11-17T15:35:31Z

Mohaddese صفحهٔ کیهان‌پیمائی را به کیهان‌پیمائی ۲ منتقل کرد: مقاله دنباله‌دار است.

Mohaddese: «کیهان‌پیمائی» را محافظت کرد: بازنگری شده و مطابق با متن اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

2012-10-09T04:38:50Z

«کیهان‌پیمائی» را محافظت کرد: بازنگری شده و مطابق با متن اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

Mohaddese: نهایی شد.

2012-10-09T04:38:15Z

نهایی شد.

امیر: پایان بازنگری

2012-10-09T00:57:28Z

پایان بازنگری

امیر: پایان بازن

2012-10-09T00:56:51Z

پایان بازن

امیر: در حال بازنگری (تا پایان ۱۴۹)

2012-10-04T23:07:33Z

در حال بازنگری (تا پایان ۱۴۹)

امیر: در حال بازنگری (تا پایان ۱۴۸)

2012-10-02T20:48:35Z

در حال بازنگری (تا پایان ۱۴۸)

امیر در ‏۲ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۲۰:۴۲

2012-10-02T20:42:53Z

امیر در ‏۲۱ سپتامبر ۲۰۱۲، ساعت ۱۸:۲۱

2012-09-21T18:21:22Z

Robofa: ربات: تغییر خودکار متن (-هء +هٔ , -ﻩٴ +هٔ , -ۀ +هٔ , -هٴ +هٔ , -ﻩٔ +هٔ , -ه‌ی +هٔ )

2012-02-12T15:24:07Z

ربات: تغییر خودکار متن (-هء +هٔ , -ﻩٴ +هٔ , -ۀ +هٔ , -هٴ +هٔ , -ﻩٔ +هٔ , -ه‌ی +هٔ )

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۹ اکتبر ۲۰۱۲، ساعت ۰۴:۳۸
سطر ۸۰۴:		سطر ۸۰۴:
	[[رده:کتاب هفته ۲]]		[[رده:کتاب هفته ۲]]
	[[رده:در قلمرو دانش بشری]]		[[رده:در قلمرو دانش بشری]]
		+	[[رده:مقالات نهایی‌شده]]
		+
		+
		+	{{لایک}}

@@ سطر ۲۷: / سطر ۲۷: @@
 [[Image:KHN002P159.jpg|thumb|alt= کتاب هفته شماره ۲ صفحه ۱۵۹|کتاب هفته شماره ۲ صفحه ۱۵۹]]
 [[Image:KHN002P160.jpg|thumb|alt= کتاب هفته شماره ۲ صفحه ۱۶۰|کتاب هفته شماره ۲ صفحه ۱۶۰]]
 '''دکتر محسن هشترودی'''

@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۸: @@
-اجرام کوچکتر در منظومه شمسی از یکطرف شامل سیارت صغار می‌باشد که بین مدارهای مریخ و مشتری پراکنده‌اند{{نشان|۱}} و از طرف دیگر شامل اقمار سیارت منظومه می‌گردد که مشخصات آنها در جدول‌های V و VI داده شده‌است. برخلاف سیارات بزرگ، سیارات صغار شکل منظمی ندارند و چنین تصور می‌شود که از انفجار سیاره دهم خورشید پیدا شده‌اند{{نشان|۲}}. بزرگترین این سیارات صغار در حدود ۷۴۱ کیلومتر قطر دارد و بنام '''سه‌رس''' Ceres خوانده می‌شود و یکی دیگر از آنها بنام '''اروس'''   Eros  شکلی نامنظم دارد که بزرگترین بعد آن فقط ۲۵ کیلومتر است.
+اجرام کوچکتر در منظومه شمسی از یکطرف شامل سیارت صغار می‌باشد که بین مدارهای مریخ و مشتری پراکنده‌اند{{نشان|۱}} و از طرف دیگر شامل اقمار سیارت منظومه می‌گردد که مشخصات آنها در جدول‌های '''V''' و '''VI''' داده شده است. برخلاف سیارات بزرگ، سیارات صغار شکل منظمی ندارند و چنین تصور می‌شود که از انفجار سیاره دهم خورشید پیدا شده‌اند{{نشان|۲}}. بزرگترین این سیارات صغار در حدود ۷۴۱ کیلومتر قطر دارد و بنام '''سه‌رس''' '''Ceres''' خوانده می‌شود و یکی دیگر از آنها بنام '''اروس'''   '''Eros'''  شکلی نامنظم دارد که بزرگترین بعد آن فقط ۲۵ کیلومتر است.
 سیاره صغیر دیگری بنام آلبرت شناخته شده‌است که فقط چهار کیلومتر قطر آن می‌باشد{{نشان|۳}}.
-سرعتی در حدود ۱۱ کیلومتر در ثانیه لازم است تا از حوزه جاذبه زمین بتوان گریخت. سفینه‌ای با چنین سرعت در حدود ۱۰ ساعت وقت دارد تا بماه برسد و در حدود یکماه و نیم برای رسیدن به زهره و دو ماه برای رسیدن به مریخ طول می‌کشد و برای رسیدن به آلفای قنطورس{{نشان|۴}} با سرعتی برابر یک میلیون و هشتصد هزار کیلومتر در ثانیه قریب سه هزار سال وقت لازم است.
+سرعتی در حدود ۱۱ کیلومتر در ثانیه لازم است تا از حوزه جاذبه زمین بتوان گریخت. سفینه‌ای با چنین سرعت در حدود ۱۰ ساعت وقت دارد تا بماه برسد و در حدود یک ماه و نیم برای رسیدن به زهره و دو ماه برای رسیدن به مریخ طول می‌کشد و برای رسیدن به آلفای قنطورس{{نشان|۴}} با سرعتی برابر یک میلیون و هشتصد هزار کیلومتر در ثانیه قریب سه هزار سال وقت لازم است.
 خواننده، از این مقدمهٔ مختصر، ابعاد جهان را می‌تواند تخمین بزند و به کوچکی منظومه شمسی  و خردی و بی‌مقداری زمین در برابر عظمت جهان هستی بخوبی پی ببرد.
-بموجب قرارداد و تعریف، واحدهای نجومی به‌نسبت زمنی معین می‌شود. یعنی مثلا جرم هر کوکب را نسبت به زمین معلوم می‌کنند که چند برابر است. یا فاصله سیاره‌ای را از خورشید، نسبت به فاصله زمین از خورشد می‌سنجند. مثلا فاصله مریخ از آفتاب ۱٫۵۲۴ واحد نجومی است یعنی فاصله مریخ از آفتاب ۱٫۵۲۴ برابر فاصله زمین از آفتاب می‌باشد. همچنین شتاب ثقل زهره بر سطح خود ۰٫۸۷ واحد نجومی است؛ یعنی شتاب ثقل زهره بر سطح خود ۰٫۸۷ برابر شتاب ثقل زمین بر سطح زمین است.
+بموجب قرارداد و تعریف، واحدهای نجومی به‌نسبت زمین معین می‌شود. یعنی مثلا جرم هر کوکب را نسبت به زمین معلوم می‌کنند که چند برابر است. یا فاصله سیاره‌ای را از خورشید، نسبت به فاصله زمین از خورشد می‌سنجند. مثلا فاصله مریخ از آفتاب ۱٫۵۲۴ واحد نجومی است یعنی فاصله مریخ از آفتاب ۱٫۵۲۴ برابر فاصله زمین از آفتاب می‌باشد. همچنین شتاب ثقل زهره بر سطح خود ۰٫۸۷ واحد نجومی است؛ یعنی شتاب ثقل زهره بر سطح خود ۰٫۸۷ برابر شتاب ثقل زمین بر سطح زمین است.
 گاهی فاصله‌های کواکب را از زمین با واحد مطلق نجومی تعیین می‌کنند و آن مدت زمانی است که نور برای رسیدن به‌ زمین از کوکب منظور لازم دارد. معمولا این واحد را با سال نوری نامگذاری می‌کنند. سال نوری مسافتی است که نور در یک سال می‌پیماید. سال نوری واحد مطلق نجومی ‌است و سایر واحدها که نسبت به زمین تعریف می‌شوند واحدهای نسبی نجومی نامیده‌ می‌شوند.
 واحد نجومی برای روشنائی واحد نسبی به مقیاس خورشید است (چه بدیهی است که روشنائی زمین از روی زمین قابل مقیاس و اندازه نیست).
 {{وسط چین}}<big>'''جدول I'''</big>
@@ سطر ۱۰۳: / سطر ۱۰۶: @@
 |کوکب آلفای قنطورس
 |۱
-|۳ و ۴
+|۴٫۳
 |-
 |ستاره برنارد
 | ـ
-|ـ و ۶
+|ـ ٫ ۶
 |-
 |ولف ۵۳۹
 |<math>\frac{۱}{۶۰۰۰۰}</math>
-|۷ و ۷
+|۷ ٫ ۷
 |-
 |لویتن ۸ - ۷۲۶
 |ـ
-|۹ و ۷
+|۹ ٫ ۷
 |-
 |لالاز ۲۱۱۸۵
 |ـ
-|۵ و ۸
+|۵ ٫ ۸
 |-
 |سیریوس
 |۲۳
-|۷ و ۸
+|۷ ٫ ۸
 |-
 |پروسیون A
 |۶
-|۳ و ۱۱
+|۳ ٫ ۱۱
 |-
 |التائر (الطائر)
 |۸
-|۵ و ۱۶
+|۵ ٫ ۱۶
 |-
 |ارگو
 |۵۲۰۰
-|ـ و ۱۸۰
+|ـ ٫ ۱۸۰
 |-
 |دنب
 |۶۶۰۰
-|ـ و ۶۴۰
+|ـ ٫ ۶۴۰
 |-
 |ریجل (الرجل)
 |۲۳۰۰
-|ـ و ۶۵۰
+|ـ ٫ ۶۵۰
 |-
 |بتلگوز
 |۱۳۰۰۰
-|ـ و ۶۵۰
+|ـ ٫ ۶۵۰
 |}
 {{پایان وسط چین}}

@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۵: @@
 ==فضا و مسائل کیهانی==
-جهان هستی، از هر سو که مشاهده شود نامحدود است یا لااقل چنین بنظر میرسد که از هیچ سوئی در سیر و سفر به‌مانعی برخورد نخواهد شد. در فراخنای جهان از هرطرف کهکشان‌های بسیاری پراکنده‌اند که هرکدام از این کهکشان‌ها، از میلیونها کوکب درخشان تشکیل شده‌اند. بعضی از این کهکشان‌ها بشکل تودهٔ ابری بهم پیوسته‌اند و به‌سحابهای کهکشانی معروف‌اند. یکی از این سحابی‌ها که در منطقه corona Borealis قراردارد از ۴۰۰ کهکشان تشکیل شده است.
+جهان هستی، از هر سو که مشاهده شود نامحدود است یا لااقل چنین بنظر میرسد که از هیچ سوئی در سیر و سفر به‌مانعی برخورد نخواهد شد. در فراخنای جهان از هرطرف کهکشان‌های بسیاری پراکنده‌اند که هرکدام از این کهکشان‌ها، از میلیونها کوکب درخشان تشکیل شده‌اند. بعضی از این کهکشان‌ها بشکل تودهٔ ابری بهم پیوسته‌اند و به‌سحابهای کهکشانی معروف‌اند. یکی از این سحابی‌ها که در منطقه Corona Borealis قراردارد از ۴۰۰ کهکشان تشکیل شده است.
-فاصله متوسط بین کهکشانها در حدود دوهزار سال نوری است؛ و در منطقهٔ مرئی فضا، تعداد کهکشانها به یک میلیون تخمین زده میشود.
+فاصله متوسط بین کهکشانها در حدود دو هزار سال نوری است؛ و در منطقهٔ مرئی فضا، تعداد کهکشانها به یک میلیون تخمین زده میشود.
 کهکشان‌ها غالباً بصورت بشقاب‌اند که قطر آن قریب هزاران سال نوری است.

@@ سطر ۴۰: / سطر ۴۰: @@
 :در هیئت و نجوم، مسیر هر سیاره را بدور خورشید، یا مسیر هر قمری را بدور سیاره‌ای، '''مدار''' آن سیاره یا '''مدار''' آن قمر می‌‌نامند.
 :در دانش فضائی، مسیر قمر مصنوعی بدور زمین، '''مدار''' نامیده می‌شود. در این‌صورت، گفته می‌شود که مثلا: «قمر در مدار زمین گذاشته شد»؛ یا «قمر در مدار زمین قرار نگرفت».- بدیهی است که مدار اقمار مصنوعی، به‌نسبت زیادی و کمی فاصلهٔ قمر مصنوعی از زمین، بزرگ یا کوچک می‌شود.
-:همچنین، در دانش فضائی نیز مسیر سفینهٔ کینهانی بدور خورشید یا بدور هر سیارهٔ دیگری، '''مدار''' نامیده می‌شود؛ و در این‌صورت معمولا گفته می‌شود که: «سفینهٔکیهانی مثلا در '''مدار زهره''' قرار گرفت». و مراد این است که: سفینه‌ٔ کیهانی، درحال گردیدن به‌دور سیارهٔ زهره است. و گاهی هم مراد از این جمله آن است که، سفینهٔ کیهانی، در همان فاصله‌ئی که ستارهٔ زهره از خورشید دارد، به‌گرد خورشید می‌گردد. و به‌عبارت دیگر: سفینهٔ کیهانی، روی مدار زهره به‌گرد خورشید می‌گردد.
+:همچنین، در دانش فضائی نیز مسیر سفینهٔ کینهانی بدور خورشید یا بدور هر سیارهٔ دیگری، '''مدار''' نامیده می‌شود؛ و در این‌صورت معمولا گفته می‌شود که: «سفینهٔ کیهانی مثلا در '''مدار زهره''' قرار گرفت». و مراد این است که: سفینهٔ کیهانی، در حال گردیدن به‌دور سیارهٔ زهره است. و گاهی هم مراد از این جمله آن است که، سفینهٔ کیهانی، در همان فاصله‌ئی که ستارهٔ زهره از خورشید دارد، به‌گرد خورشید می‌گردد. و به‌عبارت دیگر: سفینهٔ کیهانی، روی مدار زهره به‌گرد خورشید می‌گردد.
 '''سرعت ترک:'''
-:سرعت ترک، حداقل سرعتی است که با‌آن سرعت، می‌توان جسمی را (مثلا یک موشک را) از روی یک جسم فلکی (یعنی از روی یک کوکب یا یک سیاره و یا یک قمر) به‌فضا پرتاب کرد به‌قسمی که جسم پرتاب شده، دیگر به‌روی آن جسم فلکی مراجعت نکند.- البته سرعت بر حسب ارتفاع از سطح جسم فلکی تغییر می‌کند. مثلا سرع ترک زمین از نقطه‌ای بر سطح زمین، برابر ۱۱٫۲ کیلومتر درثانیه می‌باشد. سرعت ترک را معمولا در جهت قائم (یعنی عمود بر سطح جسم فلکی) حساب می‌کنند.
+:سرعت ترک، حداقل سرعتی است که با‌ آن سرعت، می‌توان جسمی را (مثلا یک موشک را) از روی یک جسم فلکی (یعنی از روی یک کوکب یا یک سیاره و یا یک قمر) به‌فضا پرتاب کرد به‌قسمی که جسم پرتاب شده، دیگر به‌روی آن جسم فلکی مراجعت نکند.- البته سرعت بر حسب ارتفاع از سطح جسم فلکی تغییر می‌کند. مثلا سرعت ترک زمین از نقطه‌ای بر سطح زمین، برابر ۱۱٫۲ کیلومتر در ثانیه می‌باشد. سرعت ترک را معمولا در جهت قائم (یعنی عمود بر سطح جسم فلکی) حساب می‌کنند.
 '''سرعت مداری:'''
-:سرعت مداری، سرعت افقی است (یعنی به‌موازات سطح جسم فلکی) که در ارتفاع معین از جسم فلکی، باید به‌جرم پرتاب شده داده‌شود تا بتواند در همان ارتفاع، به‌دور جسم فلکی دوران کند. در هر ارتفاعی، برای آن که جسم پرتاب شده در یک '''مدار دایره‌ای شکل ''' دوران کند، '''سرعت مداری''' مساوی است با تقریباً ۷درصد '''سرعت ترک'''. (به‌طور صحیح، '''سرعت ترک''' برابر است با '''سرعت مداری دایره‌ای''' ضرب در رادیکال ۲)
+:سرعت مداری، سرعت افقی است (یعنی به موازات سطح جسم فلکی) که در ارتفاع معین از جسم فلکی، باید به‌جرم پرتاب شده داده شود تا بتواند در همان ارتفاع، به‌دور جسم فلکی دوران کند. در هر ارتفاعی، برای آن که جسم پرتاب شده در یک '''مدار دایره‌ای شکل ''' دوران کند، '''سرعت مداری''' مساوی است با تقریباً ۷ درصد '''سرعت ترک'''. (به‌طور صحیح، '''سرعت ترک''' برابر است با '''سرعت مداری دایره‌ای''' ضرب در رادیکال ۲)
@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 '''سرعت ‌های مجاز مداری:'''
-:در هر ارتفاع معینی، سرعت‌های بیشتر از '''سرعت مداری''' و کمتر از '''سرعت فرار'''، مدارهای بیضی ایجاد می‌کنند، یعنی باعث می‌شوند که جسم متحرک یا سفینهٔ فضائی، بر روی مدارهائی بیضی‌شکل به‌دور جسم فلکی دوران کند. با '''سرعت مداری'''، مسیر (یعنی مدار) دایره‌ای‌شکل خواهد بود؛- با '''سرعت فرار'''، مدار سهمی است، اما سرعتهای کمتر از '''سرعت مدار'''، مسیرهائی بیضوی ایجاد می‌کنند که در داخل دایرهٔ مدار '''سرعت مداری''' واقع می‌باشند؛ و این مدارها، سرانجام، قمر مصنوعی را بر روی جسم فلکی ساقط می‌کنند (بعلت وجود جو در سیاره‌هائی که دارای جو هستند، و خصوصاً به‌علت اختلافی که از لحظ شکل، میان جسم فلکی و کرهٔ هندسی وجود دارد.)
+:در هر ارتفاع معینی، سرعت‌های بیشتر از '''سرعت مداری''' و کمتر از '''سرعت فرار'''، مدارهای بیضی ایجاد می‌کنند، یعنی باعث می‌شوند که جسم متحرک یا سفینهٔ فضائی، بر روی مدارهائی بیضی شکل به‌دور جسم فلکی دوران کند. با '''سرعت مداری'''، مسیر (یعنی مدار) دایره‌ای شکل خواهد بود؛- با '''سرعت فرار'''، مدار سهمی است، اما سرعت‌های کمتر از '''سرعت مدار'''، مسیرهائی بیضوی ایجاد می‌کنند که در داخل دایرهٔ مدار '''سرعت مداری''' واقع می‌باشند؛ و این مدارها، سرانجام، قمر مصنوعی را بر روی جسم فلکی ساقط می‌کنند (بعلت وجود جو در سیاره‌هائی که دارای جو هستند، و خصوصاً به‌علت اختلافی که از لحظ شکل، میان جسم فلکی و کرهٔ هندسی وجود دارد.)

@@ سطر ۳۸: / سطر ۳۸: @@
 :مدارات، در جغرافیا، عبارتند از دایره‌های صغیره‌ای که برروی زمین یا کرهٔ جغرافیا بموازات خط استوای زمین رسم می‌شوند.
-:در هیئت و نجوم، مسیر هر سیاره را بدور خورشید، یا مسیر هر قمری را بدور سیاره‌ای،'''مدار''' آن سیاره یا '''مدار''' آن قمر می‌‌نامند.
+:در هیئت و نجوم، مسیر هر سیاره را بدور خورشید، یا مسیر هر قمری را بدور سیاره‌ای، '''مدار''' آن سیاره یا '''مدار''' آن قمر می‌‌نامند.
-:در دانش فضائی، مسیر قمر مصنوعی بدور زمین، '''مدار''' نامیده می‌شود. در اینصورت، گفته می‌شود که مثلا: «قمر در مدار زمنی گذاشته شد»؛ یا «قمر در مدار زمین قرار نگرفت».- بدیهی است که مدار اقمار مصنوعی، به‌نسبت زیادی و کمی فاصلهٔ  قمر مصنوعی از زمین، بزرگ یا کوچک می‌شود.
+:در دانش فضائی، مسیر قمر مصنوعی بدور زمین، '''مدار''' نامیده می‌شود. در این‌صورت، گفته می‌شود که مثلا: «قمر در مدار زمین گذاشته شد»؛ یا «قمر در مدار زمین قرار نگرفت».- بدیهی است که مدار اقمار مصنوعی، به‌نسبت زیادی و کمی فاصلهٔ قمر مصنوعی از زمین، بزرگ یا کوچک می‌شود.
-:همچنین، در دانش فضائی نیز مسیر سفینهٔ کینهانی بدور خورشید یا بدور هر سیارهٔ دیگری، '''مدار''' نامیده می‌شود؛ و در اینصورت معمولا گفته می‌شود که: «سفینهٔ کیهانی مثلا در '''مدار زهره''' قرار گرفت». و مراد این است که: سفینه‌ی‌کیهانی، درحال گردیدن به‌دور سیارهٔ زهره است. و گاهی هم مراد از این جمله آن است که، سفینهٔ کیهانی، در همان فاصله‌ئی که ستارهٔ زهره از خورشید دارد، به‌گرد خورشید می‌گردد. و به‌عبارت دیگر: سفینهٔ کیهانی، روی مدار زهره به‌گرد خورشید می‌گردد.
+:همچنین، در دانش فضائی نیز مسیر سفینهٔ کینهانی بدور خورشید یا بدور هر سیارهٔ دیگری، '''مدار''' نامیده می‌شود؛ و در این‌صورت معمولا گفته می‌شود که: «سفینهٔکیهانی مثلا در '''مدار زهره''' قرار گرفت». و مراد این است که: سفینه‌ٔ کیهانی، درحال گردیدن به‌دور سیارهٔ زهره است. و گاهی هم مراد از این جمله آن است که، سفینهٔ کیهانی، در همان فاصله‌ئی که ستارهٔ زهره از خورشید دارد، به‌گرد خورشید می‌گردد. و به‌عبارت دیگر: سفینهٔ کیهانی، روی مدار زهره به‌گرد خورشید می‌گردد.

@@ سطر ۲۸: / سطر ۲۸: @@
 [[Image:KHN002P160.jpg|thumb|alt= کتاب هفته شماره ۲ صفحه ۱۶۰|کتاب هفته شماره ۲ صفحه ۱۶۰]]
-{{بازنگری}}
+{{در حال بازنگری}}
 '''دکتر محسن هشترودی'''

@@ سطر ۳۷: / سطر ۳۷: @@
 '''مدار:'''
-:مدارات، در جغرافیا، عبارتند از دایره‌های صغیره‌ای که برروی زمین یا کره‌ی جغرافیا بموازات خط استوای زمین رسم می‌شوند.
+:مدارات، در جغرافیا، عبارتند از دایره‌های صغیره‌ای که برروی زمین یا کرهٔ جغرافیا بموازات خط استوای زمین رسم می‌شوند.
 :در هیئت و نجوم، مسیر هر سیاره را بدور خورشید، یا مسیر هر قمری را بدور سیاره‌ای،'''مدار''' آن سیاره یا '''مدار''' آن قمر می‌‌نامند.
-:در دانش فضائی، مسیر قمر مصنوعی بدور زمین، '''مدار''' نامیده می‌شود. در اینصورت، گفته می‌شود که مثلا: «قمر در مدار زمنی گذاشته شد»؛ یا «قمر در مدار زمین قرار نگرفت».- بدیهی است که مدار اقمار مصنوعی، به‌نسبت زیادی و کمی فاصله‌ی  قمر مصنوعی از زمین، بزرگ یا کوچک می‌شود.
+:در دانش فضائی، مسیر قمر مصنوعی بدور زمین، '''مدار''' نامیده می‌شود. در اینصورت، گفته می‌شود که مثلا: «قمر در مدار زمنی گذاشته شد»؛ یا «قمر در مدار زمین قرار نگرفت».- بدیهی است که مدار اقمار مصنوعی، به‌نسبت زیادی و کمی فاصلهٔ  قمر مصنوعی از زمین، بزرگ یا کوچک می‌شود.
-:همچنین، در دانش فضائی نیز مسیر سفینه‌ی کینهانی بدور خورشید یا بدور هر سیاره‌ی دیگری، '''مدار''' نامیده می‌شود؛ و در اینصورت معمولا گفته می‌شود که: «سفینه‌ی کیهانی مثلا در '''مدار زهره''' قرار گرفت». و مراد این است که: سفینه‌ی‌کیهانی، درحال گردیدن به‌دور سیاره‌ی زهره است. و گاهی هم مراد از این جمله آن است که، سفینه‌ی کیهانی، در همان فاصله‌ئی که ستاره‌ی زهره از خورشید دارد، به‌گرد خورشید می‌گردد. و به‌عبارت دیگر: سفینه‌ی کیهانی، روی مدار زهره به‌گرد خورشید می‌گردد.
+:همچنین، در دانش فضائی نیز مسیر سفینهٔ کینهانی بدور خورشید یا بدور هر سیارهٔ دیگری، '''مدار''' نامیده می‌شود؛ و در اینصورت معمولا گفته می‌شود که: «سفینهٔ کیهانی مثلا در '''مدار زهره''' قرار گرفت». و مراد این است که: سفینه‌ی‌کیهانی، درحال گردیدن به‌دور سیارهٔ زهره است. و گاهی هم مراد از این جمله آن است که، سفینهٔ کیهانی، در همان فاصله‌ئی که ستارهٔ زهره از خورشید دارد، به‌گرد خورشید می‌گردد. و به‌عبارت دیگر: سفینهٔ کیهانی، روی مدار زهره به‌گرد خورشید می‌گردد.
@@ سطر ۵۶: / سطر ۵۶: @@
 '''سرعت ‌های مجاز مداری:'''
-:در هر ارتفاع معینی، سرعت‌های بیشتر از '''سرعت مداری''' و کمتر از '''سرعت فرار'''، مدارهای بیضی ایجاد می‌کنند، یعنی باعث می‌شوند که جسم متحرک یا سفینه‌ی فضائی، بر روی مدارهائی بیضی‌شکل به‌دور جسم فلکی دوران کند. با '''سرعت مداری'''، مسیر (یعنی مدار) دایره‌ای‌شکل خواهد بود؛- با '''سرعت فرار'''، مدار سهمی است، اما سرعتهای کمتر از '''سرعت مدار'''، مسیرهائی بیضوی ایجاد می‌کنند که در داخل دایره‌ی مدار '''سرعت مداری''' واقع می‌باشند؛ و این مدارها، سرانجام، قمر مصنوعی را بر روی جسم فلکی ساقط می‌کنند (بعلت وجود جو در سیاره‌هائی که دارای جو هستند، و خصوصاً به‌علت اختلافی که از لحظ شکل، میان جسم فلکی و کره‌ی هندسی وجود دارد.)
+:در هر ارتفاع معینی، سرعت‌های بیشتر از '''سرعت مداری''' و کمتر از '''سرعت فرار'''، مدارهای بیضی ایجاد می‌کنند، یعنی باعث می‌شوند که جسم متحرک یا سفینهٔ فضائی، بر روی مدارهائی بیضی‌شکل به‌دور جسم فلکی دوران کند. با '''سرعت مداری'''، مسیر (یعنی مدار) دایره‌ای‌شکل خواهد بود؛- با '''سرعت فرار'''، مدار سهمی است، اما سرعتهای کمتر از '''سرعت مدار'''، مسیرهائی بیضوی ایجاد می‌کنند که در داخل دایرهٔ مدار '''سرعت مداری''' واقع می‌باشند؛ و این مدارها، سرانجام، قمر مصنوعی را بر روی جسم فلکی ساقط می‌کنند (بعلت وجود جو در سیاره‌هائی که دارای جو هستند، و خصوصاً به‌علت اختلافی که از لحظ شکل، میان جسم فلکی و کرهٔ هندسی وجود دارد.)
@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۵: @@
 ==فضا و مسائل کیهانی==
-جهان هستی، از هر سو که مشاهده شود نامحدود است یا لااقل چنین بنظر میرسد که از هیچ سوئی در سیر و سفر به‌مانعی برخورد نخواهد شد. در فراخنای جهان از هرطرف کهکشان‌های بسیاری پراکنده‌اند که هرکدام از این کهکشان‌ها، از میلیونها کوکب درخشان تشکیل شده‌اند. بعضی از این کهکشان‌ها بشکل توده‌ی ابری بهم پیوسته‌اند و به‌سحابهای کهکشانی معروف‌اند. یکی از این سحابی‌ها که در منطقه corona Borealis قراردارد از ۴۰۰ کهکشان تشکیل شده است.
+جهان هستی، از هر سو که مشاهده شود نامحدود است یا لااقل چنین بنظر میرسد که از هیچ سوئی در سیر و سفر به‌مانعی برخورد نخواهد شد. در فراخنای جهان از هرطرف کهکشان‌های بسیاری پراکنده‌اند که هرکدام از این کهکشان‌ها، از میلیونها کوکب درخشان تشکیل شده‌اند. بعضی از این کهکشان‌ها بشکل تودهٔ ابری بهم پیوسته‌اند و به‌سحابهای کهکشانی معروف‌اند. یکی از این سحابی‌ها که در منطقه corona Borealis قراردارد از ۴۰۰ کهکشان تشکیل شده است.
-فاصله متوسط بین کهکشانها در حدود دوهزار سال نوری است؛ و در منطقه‌ی مرئی فضا، تعداد کهکشانها به یک میلیون تخمین زده میشود.
+فاصله متوسط بین کهکشانها در حدود دوهزار سال نوری است؛ و در منطقهٔ مرئی فضا، تعداد کهکشانها به یک میلیون تخمین زده میشود.
 کهکشان‌ها غالباً بصورت بشقاب‌اند که قطر آن قریب هزاران سال نوری است.
@@ سطر ۷۳: / سطر ۷۳: @@
 کهکشان‌های بزرگ، بازوهای مارپیچی دارند؛ و کهکشان منظومه شمسی (که نزد عامه به راه مکه و نزد مغربیان به راه شیری معروف است) ظاهراً از این کهکشانهاست و منظومه شمسی (خورشید و سیارات آن) در یکی از بازوهای این کهکشان قرار دارد و از مرکز کهکشان سی هزار سال نوری دور است. منظومه شمسی باسرعتی برابر ۲۷۸ کیلومتر در ثانیه حول مرکز کهکشان دوران می‌کند و دویست میلیون سال نوری طول می‌کشد تا یکبار دور مرکز دوران کند. از این ارقام عظمت جهان هستی بخوبی روشن میگردد.
-غالب کواکب از حیث عظمت و روشنائی از آفتاب ما بزرگترند. و آفتاب، خود هزاران بار از زمین بزرگتر است. بااینهمه بزرگی، آفتاب در برابر خورشیدهای دیگر به دانه‌ی خشخاش میماند. '''بتلگوز''' میلیونها برابر از آفتاب بزرگتر است. نزدیکترین خورشید به منظومه‌ی شمسی، کوکب '''آلفاء‌قنطورس''' است که متجاور از چهار سال نوری با خورشید ما فاصله دارد. (پلوتن دورترین سیاره‌‌ی خورشید از منظومه‌ی شمسی قریب ۶ میلیون کیلومتر از شمس دور است) مقایسه بعضی خورشیدها در جدول ۱ بعمل آمده است.
+غالب کواکب از حیث عظمت و روشنائی از آفتاب ما بزرگترند. و آفتاب، خود هزاران بار از زمین بزرگتر است. بااینهمه بزرگی، آفتاب در برابر خورشیدهای دیگر به دانهٔ خشخاش میماند. '''بتلگوز''' میلیونها برابر از آفتاب بزرگتر است. نزدیکترین خورشید به منظومهٔ شمسی، کوکب '''آلفاء‌قنطورس''' است که متجاور از چهار سال نوری با خورشید ما فاصله دارد. (پلوتن دورترین سیاره‌‌ی خورشید از منظومهٔ شمسی قریب ۶ میلیون کیلومتر از شمس دور است) مقایسه بعضی خورشیدها در جدول ۱ بعمل آمده است.
 منظومه شمسی تشکیل شده است از خورشید و نه سیاره بزرگ و بعضی اجرام کوچکتر دیگر. عطارد و زهره و زمین و مریخ را اصطلاحاً سیارات فروتر؛ و مشتری و زحل و اورانوس و نپتون و پلوتن را سیارات برتر می‌نامند. بعضی از مشخصات آفتاب و این سیارات، در جدولهای II تا VII به‌دست داده شده است.
@@ سطر ۸۴: / سطر ۸۴: @@
 سرعتی در حدود ۱۱ کیلومتر در ثانیه لازم است تا از حوزه جاذبه زمین بتوان گریخت. سفینه‌ای با چنین سرعت در حدود ۱۰ ساعت وقت دارد تا بماه برسد و در حدود یکماه و نیم برای رسیدن به زهره و دو ماه برای رسیدن به مریخ طول می‌کشد و برای رسیدن به آلفای قنطورس{{نشان|۴}} با سرعتی برابر یک میلیون و هشتصد هزار کیلومتر در ثانیه قریب سه هزار سال وقت لازم است.
-خواننده، از این مقدمه‌ی مختصر، ابعاد جهان را می‌تواند تخمین بزند و به کوچکی منظومه شمسی  و خردی و بی‌مقداری زمین در برابر عظمت جهان هستی بخوبی پی ببرد.
+خواننده، از این مقدمهٔ مختصر، ابعاد جهان را می‌تواند تخمین بزند و به کوچکی منظومه شمسی  و خردی و بی‌مقداری زمین در برابر عظمت جهان هستی بخوبی پی ببرد.
 بموجب قرارداد و تعریف، واحدهای نجومی به‌نسبت زمنی معین می‌شود. یعنی مثلا جرم هر کوکب را نسبت به زمین معلوم می‌کنند که چند برابر است. یا فاصله سیاره‌ای را از خورشید، نسبت به فاصله زمین از خورشد می‌سنجند. مثلا فاصله مریخ از آفتاب ۱٫۵۲۴ واحد نجومی است یعنی فاصله مریخ از آفتاب ۱٫۵۲۴ برابر فاصله زمین از آفتاب می‌باشد. همچنین شتاب ثقل زهره بر سطح خود ۰٫۸۷ واحد نجومی است؛ یعنی شتاب ثقل زهره بر سطح خود ۰٫۸۷ برابر شتاب ثقل زمین بر سطح زمین است.
@@ سطر ۷۷۲: / سطر ۷۷۲: @@
 ==پاورقی‌ها==
 #{{پاورقی|۱}} فقط مدار یکی از این سیارات صغار بنام هیدالگو تا نزدیکی مدار زحل کشیده می‌شود.
-#{{پاورقی|۲}} بزعم بعضی از دانشمندان، سیارات صغار باقیمانده‌ی انفجار یک ستاره دنباله‌دار است. تاکنون ۶۰۰۰ سیاره صغیر کشف شده‌است که تعداد ۱۶۰۰ سیاره از آنها کاملاً مشخص و کاتالوگ شده‌اند.
+#{{پاورقی|۲}} بزعم بعضی از دانشمندان، سیارات صغار باقیماندهٔ انفجار یک ستاره دنباله‌دار است. تاکنون ۶۰۰۰ سیاره صغیر کشف شده‌است که تعداد ۱۶۰۰ سیاره از آنها کاملاً مشخص و کاتالوگ شده‌اند.
 #{{پاورقی|۳}} دو سیاره صغیر دیگر بنام‌های آمور و آپولون که قطر آنها به ترتیب سه کیلومتر و یک کیلومتر می‌باشند تعیین شده‌اند. جستجوی این سیارات بسیار مشکل است. چه بعلت سبکی زیاد و نزدیک شدن آنها بفواصل بسیار کم از خورشید یا سیارات بزرگ دیگر، مدار آنها به‌کلی منحرف می‌گردد، بقسمی که در طول یک قرن این سیارات چندین بار کشف و گم شده‌اند و از نو مجددا کشف شده‌اند.
 #{{پاورقی|۴}} تصور می‌شد آلفای قنطورس که خورشید درخشانی است نزدیکترین آفتابها به زمین می‌باشد ولی خورشید دیگری در قنطورس بنام پروکسیا (که در لاتن بمعنی نزدیک است) کشف شد که بمیزان ۱ صدم از آلفای قنطورس به زمین نزدیک‌تر است. این خورشید آفتابی کوچک و قرمز است.