مفهوم «ساختار اقتصادی و اجتماعی» مثال: جامعهٔ اینکا - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Parastoo: «مفهوم «ساختار اقتصادی و اجتماعی» مثال: جامعهٔ اینکا» را محافظت کرد: پیشگیری از خرابکاری. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

2011-08-04T21:35:45Z

«مفهوم «ساختار اقتصادی و اجتماعی» مثال: جامعهٔ اینکا» را محافظت کرد: پیشگیری از خرابکاری. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

Parastoo: نهایی شد.

2011-08-04T21:34:19Z

نهایی شد.

Mahyar: بازنگری شد

2011-08-04T14:31:31Z

بازنگری شد

Mahyar در ‏۴ اوت ۲۰۱۱، ساعت ۱۴:۲۵

2011-08-04T14:25:16Z

نمایش تغییرات

Mahyar در ‏۴ اوت ۲۰۱۱، ساعت ۱۲:۰۳

2011-08-04T12:03:39Z

نمایش تغییرات

Mahyar در ‏۴ اوت ۲۰۱۱، ساعت ۱۱:۰۶

2011-08-04T11:06:08Z

Robofa: ربات: افزودن رده:کتاب جمعه

2011-08-03T17:47:25Z

ربات: افزودن رده:کتاب جمعه

Robofa: ربات: تغییر خودکار متن (-یی +ئی )

2011-07-12T14:17:23Z

ربات: تغییر خودکار متن (-یی +ئی )

Robofa: ربات: تغییر خودکار متن (- به + به‌‌)

2011-05-06T16:21:36Z

ربات: تغییر خودکار متن (- به + به‌‌)

نمایش تغییرات

Robofa: ربات: تغییر خودکار متن (-هء +هٔ)

2011-05-06T15:38:11Z

ربات: تغییر خودکار متن (-هء +هٔ)

نمایش تغییرات

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۴ اوت ۲۰۱۱، ساعت ۲۱:۳۴
سطر ۸۴:		سطر ۸۴:
	[[رده:کتاب جمعه ۳]]		[[رده:کتاب جمعه ۳]]
	[[رده:کتاب جمعه]]		[[رده:کتاب جمعه]]
		+	[[رده:مقاله]]
		+	[[رده:مقالات نهایی‌شده]]
		+
		+
		+	{{لایک}}

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 [[Image:3-125.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۵]]
 [[Image:3-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۶]]
-{{در حال بازنگری}}
 '''موریس گودلیه'''

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 [[Image:3-125.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۵]]
 [[Image:3-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۶]]
-{{بازنگری}}
+{{در حال بازنگری}}
 '''موریس گودلیه'''
-به نظر می‌رسد که مفهوم «ساختار اقتصادی و اجتماعی» قبل از هر چیز مفهومی است که به‌‌درد تحلیل واقعیت های تاریخی مشخص، خاص، مربوط به‌‌زمانی واقعی و برگشت‌ناپذیر از یک دورهٔ معیّن تاریخ ‌ می‌خورد. مثلا ً: «ساختار اقتصادی و اجتماعی» امپراتوری اینکا در قرن شانزدهم، در آستانهٔ فتوحات اسپانیائی‌ها.
+به‌نظر می‌رسد که مفهوم «ساختار اقتصادی و اجتماعی» قبل از هر چیز مفهومی است که به‌‌درد تحلیل واقعیت های تاریخی '''مشخص'''، خاص، مربوط به‌‌زمانی واقعی و برگشت‌ناپذیر از '''یک''' دورهٔ معیّن تاریخ ‌ می‌خورد. مثلا ً: «ساختار اقتصادی و اجتماعی» امپراتوری '''اینکا''' در قرن شانزدهم، در آستانهٔ فتوحات اسپانیائی‌ها.
-تعریف یک ساختار اقتصادی و احتماعی عبارت است از تعریف تلفیقی ماهیت دقیق گوناگونی و وحدت ویژهٔ روابط اقتصادی و اجتماعی یک جامعه در دوره‌ئی معین. برای به‌‌دست دادن چنین تعریفی تلفیقی، از دیدگاه مارکسیزم، باید برخی ملاحظات علمی را به‌‌شرح زیر رعایت کرد:
-‍‍۱- تعیین تعداد و ماهیت شیوه‌‌های تولیدی آمیخته بهم و موجود در یک جامعهٔ معین، که بنیان اقتصادی آن جامعه را دوره‌ئی معین تشکیل می‌دهند.
+‍‍۱- تعیین تعداد و ماهیت شیوه‌‌های تولیدی آمیخته بهم و موجود در یک جامعهٔ معین، که بنیان اقتصادی آن جامعه را در دوره‌ئی معین تشکیل می‌دهند.
 ۲- تعیین انواع عناصر روساخت اجتماعی مرامی که از لحاظ منشاء و کارکردشان با آن شیوه‌های تولیدی گوناگون مطابقند.
@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۲: @@
 ۳- تعیین شکل و محتوای دقیق پیوند خوردگی و ترکیب این شیوه‌های تولیدی گوناگون در رابطهٔ سلسله مراتبی آنها نسبت به‌‌یکدیگر، با توجه به‌‌اینکه یکی از شیوه های تولیدی مذکور مسلط‌‌تراست و شیوه‌های تولیدی دیگر، به‌‌اصطلاح، تابع ضرورت‌ها و منطقی هستند که از کارکرد خاص آن شیوهٔ تولیدی مسلط بر‌می‌خیزد، و همه در مکانیسم خاص تجدید تولید آن ادغام شده‌اند.
-۴- تعریف کارکردهای خاص همهٔ عناصر روساختی و مرامی که با وجود منشاءهای گوناگون خود از لحاظ شیوه‌های تولیدی متفاوت به‌‌تبع پیوند خوردگی شیوه‌های تولیدکنندگان، به‌‌نحوی ویژه با هم تلفیق شده‌اند. این عناصر روساختی، بر اثر همین تلفیق، صرف‌نظر از منشاء خود، در واقع، تعریفی تازه و بار معنائی تازه‌ای پیدا کرده‌اند.
+۴- تعریف کارکردهای خاص همهٔ عناصر روساختی و مرامی که با وجود منشاءهای گوناگون خود از لحاظ شیوه‌های تولیدی متفاوت به‌‌تبع پیوند خوردگی شیوه‌های تولیدکنندگان، به‌‌نحوی ویژه با هم تلفیق شده‌اند. این عناصر روساختی، بر اثر همین تلفیق، صرفنظر از منشاء خود، در واقع، تعریفی تازه و بار معنائی تازه‌ای پیدا کرده‌اند.
 بر این اساس، و بدون توجه به‌‌جزئیات، می‌توان جامعهٔ «اینکا» را، به‌‌عنوان مثال، تحلیل کرد.
-می‌دانیم واحد تولیدی قبایل متعددی که در قرن پانزدهم توسط اینکاها مطیف و در امپراطوری و اقتصادشان ادغام شدند، واحد موسوم به‌‌'''آیلو''' (ayllu) بود; یعنی یک جماعت روستائی محلی مرکب از گروه‌های خویشاوند از نوع طوایف مالکیت زمین، مالکیتی جماعتی بود و زمین، دوره به‌‌دوره مابین خانواده‌هائی محدود توزیع می‌شد بی‌آنکه آنان بتوانند حق تصرف خود را تبدیل به‌‌حق انتقال، یعنی تبدیل به‌‌نوعی معین از مالکیت خصوصی جدا از مالکیت عمومی کنند. کار هم شکلی جماعتی داشت و اساس آن بر خودیاری متقابل روستائیان در انجام وظائف تولیدی متفاوت استوار بود. رئیس ده، که '''کوراکا'''(Kuraka) نامیده می‌شد، نخستین کسی بود که از این خودیاری متقابل بهره‌مند می‌شد، و علاوه بر سهمی که او می‌گرفت، برخی از زمین‌های مشترک هم اختصاصاً برای مرمت و نگاهداری قبور و معابد خدایان محلی و روسای محلی کشت می‌شد. پس، تا اینجا، ما با شیوهٔ تولیدی سر و کار داریم که بر اساس همکاری تولید کنددگان مستقیم استوار است. پیوند موجود ما بین آنان از نوع پیوندی است که شارح اسپانیائی، '''بلاس والرا'''(Blas Valera) آن را «قانون برادری»، یعنی تکالیف متقابل خویشاوندن و همسایگان، می‌نامد. نابرابری احتماعی مابین رؤسا و مردم عادی وجود داشت اما خیلی حاد نبود. این جماعات روستائی، یا دست کم گروه‌های قومی و قبیله‌ئیسازمان یافته در آنها، هنگامی که زیر سلطهٔ دولت '''اینکا'''در آمدند، دستخوش دگرگونیهائی عمیق شدند. بخشی از زمین‌هایشان مصادره شد و به‌‌مالکیت دولت یا مالکیت کلیسا درآمد. در مابقی زمین ها نیز، جماعات روستائی بخشی از حقوق جماعتی کهن خود را از دست دادند زیرا دولت '''اینکا'''، پس از غلبه بر آنها، برای خود حقی عالی بر همه زمین‌های قلمرو خویش قائل بود، و در نتیجه، می‌خواست که بر نحوهٔ استفاده از زمین‌ها نظارت داشته باشد، و همین نظارت او خودمختاری قدیمی جماعات روستائی را از بین می‌برد; هرچند که نحوه استفاده از اراضی در زمین‌های باقیمانده برای جماعات روستائی همچنان به‌‌شکل قدیم بود و تولید نیز به‌‌صورت جماعتی انجام می‌گرفت. با اینهمه، شیوهٔ تولیدی جدیدی پیدا شده بود.
+می‌دانیم واحد تولیدی قبایل متعددی که در قرن پانزدهم توسط '''اینکاها''' مطیع و در امپراطوری و اقتصادشان ادغام شدند، واحد موسوم به‌‌'''آیلو''' (ayllu) بود؛ یعنی یک جماعت روستائی محلی مرکب از گروههای خویشاوند از نوع طوایف. مالکیت زمین، مالکیتی جماعتی بود و زمین، دوره به‌‌دوره مابین خانواده‌هائی محدود توزیع می‌شد بی‌آنکه آنان بتوانند حق تصرف خود را تبدیل به‌‌حق انتقال، یعنی تبدیل به‌‌نوعی معین از مالکیت خصوصی جدا از مالکیت عمومی کنند. کار هم شکلی جماعتی داشت و اساس آن بر خودیاری متقابل روستائیان در انجام وظائف تولیدی متفاوت استوار بود. رئیس ده، که '''کوراکا''' (Kuraka) نامیده می‌شد، نخستین کسی بود که از این خودیاری متقابل بهره‌مند می‌شد، و علاوه بر سهمی که او می‌گرفت، برخی از زمین‌های مشترک هم اختصاصاً برای مرمت و نگاهداری قبور و معابد خدایان محلی و روسای محلی کشت می‌شد. پس، تا اینجا، ما با شیوهٔ تولیدی سر و کار داریم که بر اساس همکاری تولید کنندگان مستقیم استوار است. پیوند موجود مابین آنان از نوع پیوندی است که شارح اسپانیائی، '''بلاس والرا'''(Blas Valera)، آن را «قانون برادری»، یعنی تکالیف متقابل خویشاوندن و همسایگان، می‌نامد. نابرابری اجتماعی مابین رؤسا و مردم عادی وجود داشت اما خیلی حاد نبود. این جماعات روستائی، یا دست‌کم گروههای قومی و قبیله‌ئی سازمان یافته در آنها، هنگامی که زیر سلطهٔ دولت '''اینکا'''در آمدند، دستخوش دگرگونیهائی عمیق شدند. بخشی از زمین‌هایشان مصادره شد و به‌‌مالکیت دولت یا مالکیت کلیسا درآمد. در مابقی زمین ها نیز، جماعات روستائی بخشی از حقوق جماعتی کهن خود را از دست دادند زیرا دولت '''اینکا'''، پس از غلبه بر آنها، برای خود حقی عالی بر همه زمین‌های قلمرو خویش قائل بود، و در نتیجه، می‌خواست که بر نحوهٔ استفاده از زمین‌ها نظارت داشته باشد، و همین نظارت او خودمختاری قدیمی جماعات روستائی را از بین می‌برد؛ هرچند که نحوه استفاده از اراضی در زمین‌های باقیمانده برای جماعات روستائی همچنان به‌‌شکل قدیم بود و تولید نیز به‌‌صورت جماعتی انجام می‌گرفت. با اینهمه، شیوهٔ تولیدی جدیدی پیدا شده بود.
 زمین‌های دولتی یگر '''به حساب دولت''' کاشته می‌شدند و دهقانان اینگونه زمین‌ها در واقع محکوم به‌‌نوعی از نظام کار اجباری یا بیگاری بودند. بیگاری، فردی نبود: افرادی از هر خانواده تمامی روستا در آن شرکت داشتند، درست مانند وضعی که سابقاً بطور سنتی در داخل '''آیلو''' وجود داشت و بر اساس آن هر کس که از خودیاری جماعتی افراد ده بهره‌مند می‌شد می‌بایست غدا و نوشیدنی آنان را تأمین کند، دولت هم خوراک و نوشیدنی کسانی را که در زمین‌های دولتی بیگاری می‌کردند تأمین می‌کرد. دولت ابزارِ کار بذر را هم تأمین می‌کرد و اصرار داشت که زارعان برای کار با لباس جشن حاضر شوند و همراه با موسیقی و آواز کار کنند. بدینسان، شکلهای قدیمی خودیاری اقتصادی و شکلهای قدیمی عقاید و مراسم سنتی مربوط به‌‌آنها از این پس در جهت عملکرد روابط مستقیم استثماری و بندگی اقتصادی به‌‌کار گرفته شدند که خود نمودار ویژهٔ شکل تازه‌ئی از شیوهٔ تولیدی بودند که ظاهراً می‌بایست «شیوه تولید آسیائی»اش نامید.

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 [[Image:3-126.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۳ صفحه ۱۲۶]]
 {{بازنگری}}
 '''موریس گودلیه'''
@@ سطر ۷۸: / سطر ۷۶: @@
 ==پاورقی==
 # {{پاورقی|m1}} '''مارکس''' در مورد این پدیده گفته است: «انجمنی از مردان آزاد را در نظر بگیریم که با وسائل تولیدی مشترک و بر اساس یک طرح هماهنگ قبلی کار می‌کنند، و نیروهای کار فردی و متعدد خود را به‌‌عنوان یک نیروی '''واحد کار اجتماعی''' مصرف میکنند.»

@@ سطر ۵۸: / سطر ۵۸: @@
 این یکی از دگرگونیهای متعددی است که به‌‌دنبال ادغام اجباری جوامع بومی در قالب شیوهٔ تولیدی تازه در روابط اجتماعی آنها ایجاد شد. هدف شیوهٔ تولیدی تازه این بود که تجدید تولید خود را به‌‌خودی خود تضمین کند. اکنون بکوشیم تا ماهیت این دگرگونی‌ها را تعیین کنیم.
-مقامات دولت '''اینکا''' با واداشتن روستائیات به‌‌کار در اراضی دولت و پسر خورشید با لباس جشن، با تأمین خوراک و آشامیدنی آنان، در واقع همان شکلهای کهن تولیدی را که مبتنی بر تکالیف متقابل اعضای جماعات محلی نسبت بهم بود و به‌‌قول '''موررا''' – «همگان با آنها آشنایی داشتند» از ان رو به‌‌کار می‌گرفت که در کوشش خود برای سازمان دادن روابط تولیدی جدیدی مبتنی بر ستمگری و سلطه‌جوئی بهتر موفق شود; زیرا در شکل جدید، تولید کنندگان بر کار خود خواه به‌‌شکل بیگاری و خواه به‌‌صورت محصول – نظارتی نداشتند.
+مقامات دولت '''اینکا''' با واداشتن روستائیات به‌‌کار در اراضی دولت و پسر خورشید با لباس جشن، با تأمین خوراک و آشامیدنی آنان، در واقع همان شکلهای کهن تولیدی را که مبتنی بر تکالیف متقابل اعضای جماعات محلی نسبت بهم بود و به‌‌قول '''موررا''' – «همگان با آنها آشنائی داشتند» از ان رو به‌‌کار می‌گرفت که در کوشش خود برای سازمان دادن روابط تولیدی جدیدی مبتنی بر ستمگری و سلطه‌جوئی بهتر موفق شود; زیرا در شکل جدید، تولید کنندگان بر کار خود خواه به‌‌شکل بیگاری و خواه به‌‌صورت محصول – نظارتی نداشتند.
 مقامات '''اینکا''' پرستش خدایان محلی را هم از بین نبردند، منتها، آئین '''خورشید خدا''' و پسرش را هم بر آنها افزودند. این خدای جدید همان بود که روستائیان می‌بایست به‌‌افتخار او کار کنند، چنانکه به‌‌افتخار خدایان محلی خویش.