آفرینش جهان در اساطیر چین ۱ - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Parastoo: «آفرینش جهان در اساطیر چین ۱» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

2011-11-26T08:51:01Z

«آفرینش جهان در اساطیر چین ۱» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

Parastoo: نهایی شد.

2011-11-26T08:50:34Z

نهایی شد.

امیر در ‏۱۷ ژوئیهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۱۹:۰۱

2011-07-17T19:01:31Z

امیر در ‏۱۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۱، ساعت ۱۹:۱۳

2011-07-16T19:13:20Z

Robofa: ربات: تغییر خودکار متن (- به + به‌‌)

2011-07-10T13:43:33Z

ربات: تغییر خودکار متن (- به + به‌‌)

Parastoo: افزودن رده‌ها.

2011-06-28T19:05:00Z

افزودن رده‌ها.

افرا در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۱۱، ساعت ۱۳:۰۸

2011-06-28T13:08:24Z

افرا در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۱۱، ساعت ۱۳:۰۷

2011-06-28T13:07:06Z

نمایش تغییرات

افرا در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۱۱، ساعت ۱۲:۵۴

2011-06-28T12:54:59Z

افرا در ‏۲۸ ژوئن ۲۰۱۱، ساعت ۱۲:۴۹

2011-06-28T12:49:29Z

نمایش تغییرات

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 [[Image:4-121.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۱]]
 [[Image:4-122.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲]]
@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۳: @@
 {{پایان چپ‌چین}}
 [[رده:کتاب جمعه ۴]]
 [[رده:باجلان فرخی]]

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 [[Image:4-121.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۱]]
 [[Image:4-122.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲]]
-[[رده:کتاب جمعه ۴]]
-[[رده:باجلان فرخی]]
+{{نهایی}}
@@ سطر ۱۹: / سطر ۱۸: @@
-==زایش نظم از بی‌نظمی:==
+==زایش نظم از بی‌نظمی==
 در نظام‌های فلسفی چین، چون نظام‌های بسیاری از ملل باستانی دیگر، آغاز آفرینش از زایش '''نظم''' از '''بی‌نظمی''' ودرهمی است. در اینجا بنیاد فرمانروائی درست در همنوائی آسمان و زمین است و بهترین الگوی این اندیشه در فلسفهٔ چین در آثار '''جوانگ دزو''' (سدهٔ سوم ق.م) نمودار می‌شود:
@@ سطر ۶۵: / سطر ۶۴: @@
 باجلان فرخی
 {{پایان چپ‌چین}}

@@ سطر ۲۵: / سطر ۲۵: @@
 '''هُو''' فرمانورای دریای شمال بود و '''شُو''' فرمانروای دریای جنوب، میعادگاه‌شان '''سرزمین میانه''' و قلمرو فرمانروا '''هُون - دُون''' بود. ناهمانندی فرمانروای '''سرزمین میانه''' با میهمانان در آن بود که او هفت روزنِ دیدن، شنیدن، خوردن و دَم و بازدَم نداشت و هم بدین دلیل میهمانان هفت روز هفت روزن در تن میزبان، یعنی فرمانروا '''هون - دون''' ایجاد کردند. در روز هفتم، فرمانروای سرزمین میانه درگذشت و با مرگ او جهان هستی یافت.
-بدین‌سان فرمانروا '''هون - دون'''، یعنی '''بی‌نظمی'''، می‌میرد و از او جهان، هستی می‌یابد. ترکیب نام دو فرمانروای دریای شمال و جنوب، یعنی '''شو - هو'''، به‌معنی آذرخش است و در واقع، در این اسطوره، این آذرخش است که از بی‌نظمی وبی‌شکلی نظم و شکل را می‌آفریند.
+بدین‌سان فرمانروا '''هون - دون'''، یعنی '''بی‌نظمی'''، می‌میرد و از او جهان، هستی می‌یابد. ترکیب نام دو فرمانروای دریای شمال و جنوب، یعنی '''شو - هو'''، به‌معنی آذرخش است و در واقع، در این اسطوره، این آذرخش است که از بی‌نظمی و بی‌شکلی نظم و شکل را می‌آفریند.
 '''سویمیه''' (Soymie) در این زمینه به‌مراسم نیایشی اشارت می‌کند که در آن تیرهائی به‌جانب مشک پوست بز رها می‌کنند. به‌نظر سویمیه تیرها همانا آذرخش و مشک نیز بی‌نظمی و بی‌شکلی است.
-اسطورهٔ پرتاب تیر به‌مشک را به‌دو صورت نقل کرده‌اند و به‌احتمال قوی افسانه‌ئی است که کم یا بیش با وزال دودمان '''شانگ''' رابطه دارد. در یکی از این افسانه‌ها آمده است که خاقان '''وُو-ئی''' تندیسی به‌هیأت انسان می‌سازد و آن را '''دیئن - شِن''' یا '''خدای آسمان''' می‌نامد و پس از آن به‌نوعی بازی می‌پردازد که «چی» نام دارد، که نوعی بازی با مهره‌هاست،‌ و آن تندیس را تکه‌تکه کرده با آن‌‌ها بازی می‌کند. خاقان '''وو-ئی''' پس از بازی با تندیس به‌مشک پرخون آویزانی تیراندازی می‌کند. خاقان آن مشک را آسمان می‌خواند و پس از تیراندازی به‌مشک یا «آسمان» به‌شکار می‌رود و در شکارگاه آذرخش او را نابود می‌کند.
+اسطورهٔ پرتاب تیر به‌مشک را به‌دو صورت نقل کرده‌اند و به‌احتمال قوی افسانه‌ئی است که کم یا بیش با زوال دودمان '''شانگ''' رابطه دارد. در یکی از این افسانه‌ها آمده است که خاقان '''وُو-ئی''' تندیسی به‌هیأت انسان می‌سازد و آن را '''دیئن - شِن''' یا '''خدای آسمان''' می‌نامد و پس از آن به‌نوعی بازی می‌پردازد که «چی» نام دارد، که نوعی بازی با مهره‌هاست،‌ و آن تندیس را تکه‌تکه کرده با آن‌‌ها بازی می‌کند. خاقان '''وو-ئی''' پس از بازی با تندیس به‌مشک پرخون آویزانی تیراندازی می‌کند. خاقان آن مشک را آسمان می‌خواند و پس از تیراندازی به‌مشک یا «آسمان» به‌شکار می‌رود و در شکارگاه آذرخش او را نابود می‌کند.
 افسانهٔ فرمانروا '''وو-ئی''' که از کتاب '''شُوجینگ''' نقل شد یادآور اسطورهٔ «شو-هو» و مرگ «هون - دون» فرمانروای سرزمین میانه یا پایان بی‌نظمی بی‌شکلی، یعنی خلق جهان از بی‌نظمی است. بنا به‌دلایلی '''چیه - نی''' یا مشکی که به‌آن تیر انداخته می‌شود همانا «هون - دون» است و «هون - دون» در اسطوره‌‌های دیگر گاه پرنده‌ئی است که می‌توان آن را با جغد مقایسه کرد….
-در افسانه‌ دیگری ‪ ‬که در کتاب '''شان‌های‌جینگ''' آمده می‌خوانیم که «هون - دون» پرنده‌ئی اسطوره‌ئی است و به‌شکل مشکی زردرنگ یا سرخٍ آتشین است، و آفریدهٔ خاقان زرد است و شش پا و چهار بال دارد. این پرنده سر ندارد و فاقد هفت منفذ، دو چشم و دو گوش و دو سوراخ بینی ودهان است، با این همه آواز می‌خواند و می‌رقصد و در کوه آسمان که از یشم ناب و گوهرهای بی‌همتاست منزل دارد. از آنجا که '''خاقان زرد''' فرمانروای آسمان و خاستگاه آفرینش است او را نیز می‌توان «هون - دون» یا بی‌نظمی نامید؛ و منشاء آفرینش در همین درهمی و بی‌نظمی است. و در جای دیگر «هون - دون» چیزی به‌شکل معده است و یادآور همان افسانهٔ مشک است.
+در افسانهٔ دیگری ‪ ‬که در کتاب '''شان‌های‌جینگ''' آمده می‌خوانیم که «هون - دون» پرنده‌ئی اسطوره‌ئی است و به‌شکل مشکی زردرنگ یا سرخٍ آتشین است، و آفریدهٔ خاقان زرد است و شش پا و چهار بال دارد. این پرنده سر ندارد و فاقد هفت منفذ، دو چشم و دو گوش و دو سوراخ بینی ودهان است، با این همه آواز می‌خواند و می‌رقصد و در کوه آسمان که از یشم ناب و گوهرهای بی‌همتاست منزل دارد. از آنجا که '''خاقان زرد''' فرمانروای آسمان و خاستگاه آفرینش است او را نیز می‌توان «هون - دون» یا بی‌نظمی نامید؛ و منشاء آفرینش در همین درهمی و بی‌نظمی است. و در جای دیگر «هون - دون» چیزی به‌شکل معده است و یادآور همان افسانهٔ مشک است.
 در افسانهٔ دیگری از فرزانه‌ئی سخن می‌رود که دلش هفت روزن دارد این داستان به‌زندگانی '''جوشین''' آخرین فرمانروای دودمان شانگ مربوط می‌شود. «جوشین» که به‌فساد و شقاوت معروف است سرانجام عموی فرزانهٔ خود '''بی‌گان''' را می‌کشد؛ و علت قتل این عمو آن است که می‌پندارد فرزانگان هفت روزن در دل دارند: «تو را فرزانه می‌دانیم ومی‌گویند که فرزانگان هفت منفذ در دل دارند که کاری چون هفت روزنِ سر انجام می‌دهند». «جوشین» عمویش را از آن‌رو می‌کشد که دل او را بیرون کشد تا هفت روزن دلش را ببیند.
@@ سطر ۳۹: / سطر ۳۹: @@
 در داستان دیگری، به‌نقل از '''سوماچی‌ئن''' مورخ می‌خوانیم که یکی از بازماندگان «وو-ئی» به‌نام '''یِن''' با توسّل به‌ثروت خود را فرمانروای '''سونگ''' می‌خواند. در نبردی که میان این فرمانروا و امارت '''چی''' و متحدان «چی» یعنی '''وِی''' و '''چُو''' اتفاق می‌افتد شکست می‌یابد و علت این شکست این است که پیش از این نبرد به‌مشکی پرخون که آن را '''آسمان''' نامیده بود تیراندازی کرده است. با سقوط «ین» در سال ۲۸۲ ق.م، آخرین بازماندهٔ قدرت دودمان شانگ سقوط می‌کند که «سوما چاین» علت این شکست و نیز این مرگ «وو-ئی» و زوال «جیه»، آخرین فرمانروای دودمان '''شیا''' را جنگ با '''آسمان''' می‌خواند. و '''آسمان''' است که سبب شکست و نابودی «ین» و سلف بزرگ او «وو-ئی» است. '''آسمان'''، در اسطوره‌های چینی، نماد مردم نیز هست؛ که در این صورت زوال «ین» و «وو-ئی» به‌سبب ظلم و بدرفتاری با مردم بوده است و شاید این دو فرمانروا به‌سبب اتکای بیش از حد به‌طبقهٔ اشراف مورد بی‌مهری مردم و دیگران قرار گرفته و سقوط کرده‌اند.
-بنابر آثاری که از سدهٔ سوم ق.م مانده، بی‌نظمی، در پیش از پیدائی آسمان و زمین، به‌گونهٔ تخمی است که «بیان‌گو» از آن زائیده می‌شود و پوستهٔ روئی تخم که سبک‌تر است آسمان، و پوستهٔ زیرین آن که سنگین‌تر است زمین را به‌وجود می‌آورد؛ و بدین ترتیب '''یانگ'''، یعنی آسمان، و '''یین''' یعنی زمین پدیدار می‌شوند. در این اسطوره آمده است که فاصلهٔ آسمان از زمین هجده هزار سال است و هر روز آسمان سه‌متر از زمین دورتر می‌شود و این سه‌متر حاصل رشد روزانهٔ «بیان‌گو» است که تن او فضای میان آسمان و زمین را پر کرده است (بنابر افسانهٔ دیگری، «بیان‌گو» چندان کوتاه بود که زیر بوته‌ها پنهان می‌شد). پس از مرگ «بیان‌گو» از تن او عناصر طبیعت پیدار می‌شوند و افسانهٔ چگونگی پیدائی این عناصر در دوره‌های متفاوت باستانی روایات گوناگون دارد:
+بنابر آثاری که از سدهٔ سوم ق.م مانده، بی‌نظمی، در پیش از پیدائی آسمان و زمین، به‌گونهٔ تخمی است که «بیان‌گو» از آن زائیده می‌شود و پوستهٔ روئی تخم که سبک‌تر است آسمان، و پوستهٔ زیرین آن که سنگین‌تر است زمین را به‌وجود می‌آورد؛ و بدین ترتیب '''یانگ'''، یعنی آسمان، و '''یین''' یعنی زمین پدیدار می‌شوند. در این اسطوره آمده است که فاصلهٔ آسمان از زمین هجده هزار سال است و هر روز آسمان سه‌متر از زمین دورتر می‌شود و این سه‌متر حاصل رشد روزانهٔ «بیان‌گو» است که تن او فضای میان آسمان و زمین را پر کرده است (بنابر افسانهٔ دیگری، «بیان‌گو» چندان کوتاه بود که زیر بوته‌ها پنهان می‌شد). پس از مرگ «بیان‌گو» از تن او عناصر طبیعت پدیدار می‌شوند و افسانهٔ چگونگی پیدائی این عناصر در دوره‌های متفاوت باستانی روایات گوناگون دارد:
-در یک افسانهٔ روزگار '''هان''' آمده است که پس از مرگ «بیان‌گو» از سر او کوه‌های خاور،‌از اندرونه‌اش کوه‌های مرکزی، از دست چپش کوه‌های جنوبی،‌از دست راستش کوه‌های شمالی و از پاهایش کوه‌های غربی پدید آمد. در افسانهٔ دیگری آمده که همهٔ کوه‌ها از سر «بیان‌گو»، خورشید وماه از چشمان او، رودها و دریاها از گوشت تنش، و گیاهان از مویش پدید آمد. و باز در افسانهٔ دیگر آمده که از اشک او دریاها و رودها، از نفسش باد، از چشمانش آذرخش و از صدایش رعد به‌وجود آمد. در داستان دیگری تغییرات فصول را ناشی از دگرگونی حالات روانی «بیان‌گو» دانسته‌اند. در این داستان بادها و ابرها از نَفَس «بیان‌گو» رعد از صدای او و خورشید از چشم چپ و ماه از چشم راست او، پنج کوه بزرگ از تن، رودها و دریاها از خون او، اقلیم‌های زمین از رگ و پی او، مزارع از دیگرگون شدن گوشت تن او، فلزات از موی سر، ثوابت آسمان از موی ابروان و سیارات از دندان‌های او، مروارید از قطرات منی او، یشم از مغز استخوان، باران از عرق تن او، و انسان از کک تن او به‌وجود آمد.
+در یک افسانهٔ روزگار '''هان''' آمده است که پس از مرگ «بیان‌گو» از سر او کوه‌های خاور،‌ از اندرونه‌اش کوه‌های مرکزی، از دست چپش کوه‌های جنوبی،‌از دست راستش کوه‌های شمالی و از پاهایش کوه‌های غربی پدید آمد. در افسانهٔ دیگری آمده که همهٔ کوه‌ها از سر «بیان‌گو»، خورشید وماه از چشمان او، رودها و دریاها از گوشت تنش، و گیاهان از مویش پدید آمد. و باز در افسانهٔ دیگر آمده که از اشک او دریاها و رودها، از نفسش باد، از چشمانش آذرخش و از صدایش رعد به‌وجود آمد. در داستان دیگری تغییرات فصول را ناشی از دگرگونی حالات روانی «بیان‌گو» دانسته‌اند. در این داستان بادها و ابرها از نَفَس «بیان‌گو» رعد از صدای او و خورشید از چشم چپ و ماه از چشم راست او، پنج کوه بزرگ از تن، رودها و دریاها از خون او، اقلیم‌های زمین از رگ و پی او، مزارع از دیگرگون شدن گوشت تن او، فلزات از موی سر، ثوابت آسمان از موی ابروان و سیارات از دندان‌های او، مروارید از قطرات منی او، یشم از مغز استخوان، باران از عرق تن او، و انسان از کک تن او به‌وجود آمد.
-اسطوره‌های جنوب چین در این زمینه دقیق‌تر و در ضمن از اندیشه‌های '''جوانگ‌دزوی''' فیلسوف عمیقاً متأثر است. از آن جمله است این اسطوره که می‌گوید آفرینش جهان از بی‌نظمی و متونی پدید آمده است که آسمان و زمین را از هم جدا می‌کند (یا به‌هم می‌پیوندد)، و این خاص جهان‌نگاری منطقه شمال است. بنابر این اسطوره، در آغاز آسمان و زمین یگانه است و '''شانگ‌دی''' از '''جونگ‌لیِ''' قهرمان می‌خواهد که آسمان و زمین را از هم دور کند.
+اسطوره‌های جنوب چین در این زمینه دقیق‌تر و در ضمن از اندیشه‌های '''جوانگ‌دزوی''' فیلسوف عمیقاً متأثر است. از آن جمله است این اسطوره که می‌گوید آفرینش جهان از بی‌نظمی و ستونی پدید آمده است که آسمان و زمین را از هم جدا می‌کند (یا به‌هم می‌پیوندد)، و این خاص جهان‌نگاری منطقه شمال است. بنابر این اسطوره، در آغاز آسمان و زمین یگانه است و '''شانگ‌دی''' از '''جونگ‌لیِ''' قهرمان می‌خواهد که آسمان و زمین را از هم دور کند.
 زایش جهان از بی‌نظمی و پیدائی '''یانگ''' و '''یین''' (که در اسطوره‌ها به‌‌«بیان‌گو» و همسر او نسبت داده شده) از عناصر اصلی اندیشهٔ چینی است و خاستگاه این اسطوره به‌احتمال زیاد اطراف رود '''یانگ‌تسه''' است. در اسطورهٔ دیگری آمده که «یانگ» و «یین» درآغاز یگانه‌اند و ترکیب آن دو '''شِن''' خوانده می‌شود. در این اسطوره «شن» مسؤول تشکل آسمان و زمین است.

@@ سطر ۴۵: / سطر ۴۵: @@
 اسطوره‌های جنوب چین در این زمینه دقیق‌تر و در ضمن از اندیشه‌های '''جوانگ‌دزوی''' فیلسوف عمیقاً متأثر است. از آن جمله است این اسطوره که می‌گوید آفرینش جهان از بی‌نظمی و متونی پدید آمده است که آسمان و زمین را از هم جدا می‌کند (یا به‌هم می‌پیوندد)، و این خاص جهان‌نگاری منطقه شمال است. بنابر این اسطوره، در آغاز آسمان و زمین یگانه است و '''شانگ‌دی''' از '''جونگ‌لیِ''' قهرمان می‌خواهد که آسمان و زمین را از هم دور کند.
-زایش جهان از بی‌نظمی و پیدائی '''یانگ''' و '''یین''' (که در اسطوره‌ها به «بیان‌گو» و همسر او نسبت داده شده) از عناصر اصلی اندیشهٔ چینی است و خاستگاه این اسطوره به‌احتمال زیاد اطراف رود '''یانگ‌تسه''' است. در اسطورهٔ دیگری آمده که «یانگ» و «یین» درآغاز یگانه‌اند و ترکیب آن دو '''شِن''' خوانده می‌شود. در این اسطوره «شن» مسؤول تشکل آسمان و زمین است.
+زایش جهان از بی‌نظمی و پیدائی '''یانگ''' و '''یین''' (که در اسطوره‌ها به‌‌«بیان‌گو» و همسر او نسبت داده شده) از عناصر اصلی اندیشهٔ چینی است و خاستگاه این اسطوره به‌احتمال زیاد اطراف رود '''یانگ‌تسه''' است. در اسطورهٔ دیگری آمده که «یانگ» و «یین» درآغاز یگانه‌اند و ترکیب آن دو '''شِن''' خوانده می‌شود. در این اسطوره «شن» مسؤول تشکل آسمان و زمین است.
 زایش جهان از تخم تنها خاص چین نیست و آغازین‌ترین اندیشه دربارهٔ پیدائی جهان است. و در جهان‌شناسی هند باستان نیز جهان از ترکیدن تخم طلائی بر اقیانوس بی‌کران جهان هستی می‌یابد. و از قسمت بالائی آن آسمان و از بخش زیرین آن زمین به‌وجود می‌آید. و حتی در اسطوره‌ئی آمده است که '''برهما'''ی آفریننده نیز از درون همین تخم پدیدار می‌شود. در اسطورهٔ هندی «برهما» با افسونی از یک بخش آن تخم‌مرغ هشت فیل آسمانی می‌آفریند. و در اسطوره‌های دیگر این فیل‌ها در چهارگوشهٔ زمین و چهار نقطه از مرکز زمین ایستاده‌اند و آسمان و زمین را از هم جدا می‌کنند.

@@ سطر ۹: / سطر ۹: @@
 [[Image:4-121.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۱|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۱]]
 [[Image:4-122.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲]]
+[[رده:کتاب جمعه ۴]]
 {{بازنگری}}
@@ سطر ۱۶: / سطر ۱۷: @@
 خاستگاه آفرینش در اکثر اسطوره‌های چینی از هیولائی است به‌نام '''بیان‌گو'''(Pian Ku). اسطورهٔ '''بیان‌گو''' احتمالاً از اساطیر چین جنوبی و متأثر از افسانه‌های سدهٔ سوّم تا ششم پیش از میلاد است؛ و اساطیر چین شمالی به‌سبب قدمت تاریخ شمال از اسطوره‌های چین جنوبی کهن‌تر ومنظم‌تر است.
 ==زایش نظم از بی‌نظمی:==
@@ سطر ۵۳: / سطر ۵۵: @@
 == آفرینش انسان ==
 به‌طور کلی در چین باستان کم‌تر به‌اساطیر توجه داشته‌اند و آثار ادبی و فلسفی که از روزگار باستان به‌جا مانده بیش از آثار زمینه‌های دیگر است. با این همه آفرینش انسان و چگونگی زایش او بیش از اسطوره‌های دیگر مورد توجه بوده است. پیش از این گفته‌ایم که بنابر اسطوره‌ئی انسان از کک تن «بیان‌گو» به‌وجود آمد. دراسطورهٔ دیگری بَغْ‌بانو '''نوگوا'''، که در برخی از افسانه‌ها او را همسر '''فوشی''' دانسته‌اند، آفرینندهٔ انسان است و هم اوست که آسمان را پس از عصیان «گونگ گونگ» مرمت می‌کند. در نوشته‌ئی که از روزگار «هان» در دست است، آمده که وقتی آسمان از زمین جدا شد روی زمین انسانی نبود و بَغ‌بانو '''نوگوا''' نخستیم انسان را از تندیسی که از گل زرد ساخته بودند پدید آورد. امّا این انسان خشنودش نکرد، و چنین شد که او طنابی را در گِل فرو برد و از تکه‌های گِلی که از طناب فرو می‌افتاد انسان‌ها به‌وجود آمدند. از تندیسی که بغ‌بانو «نوگوا» از گل زرد ساخته بود طبقهٔ نجبا و اشراف و از تکه‌های گلی که از طناب فرو می‌ریخت طبقه فرودستان و بینوایان به‌وجود آمدند.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر	نسخهٔ ‏۲۶ نوامبر ۲۰۱۱، ساعت ۰۸:۵۱
(بدون تفاوت)

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۸ ژوئن ۲۰۱۱، ساعت ۱۳:۰۸
سطر ۱۰:		سطر ۱۰:
	[[Image:4-122.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲\|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲]]		[[Image:4-122.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲\|کتاب جمعه سال اول شماره ۴ صفحه ۱۲۲]]

−	{{~~در حال ویرایش~~}}	+	{{بازنگری}}