آفرینش جهان در اساطیر مصر ۲ - تاریخچهٔ ویرایش‌ها

Parastoo: «آفرینش جهان در اساطیر مصر ۲» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

2011-10-29T18:00:27Z

«آفرینش جهان در اساطیر مصر ۲» را محافظت کرد: مطابق با متنِ اصلی است. ([edit=sysop] (بی‌پایان) [move=sysop] (بی‌پایان))

Parastoo: نهایی شد.

2011-10-29T17:59:24Z

نهایی شد.

Mahyar در ‏۲۹ اکتبر ۲۰۱۱، ساعت ۱۶:۳۷

2011-10-29T16:37:25Z

Mahyar در ‏۲۹ اکتبر ۲۰۱۱، ساعت ۱۶:۳۵

2011-10-29T16:35:40Z

Mahyar: بازنگری شد

2011-10-29T16:34:51Z

بازنگری شد

نمایش تغییرات

Robofa: ربات: تغییر خودکار متن (-٬ +،)

2011-10-29T10:25:58Z

ربات: تغییر خودکار متن (-٬ +،)

نمایش تغییرات

Omid در ‏۷ اکتبر ۲۰۱۱، ساعت ۱۹:۳۲

2011-10-07T19:32:29Z

Omid در ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۱۱، ساعت ۰۶:۰۸

2011-09-24T06:08:59Z

Omid در ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۱۱، ساعت ۰۴:۱۴

2011-09-16T04:14:13Z

Omid در ‏۶ سپتامبر ۲۰۱۱، ساعت ۰۶:۳۳

2011-09-06T06:33:51Z

@@ سطر ۱۰: / سطر ۱۰: @@
 [[Image:14-135.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۵|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۵]]
 [[Image:14-136.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۶]]
 '''باجلان فرخی'''
 ==«نیل» خاستگاه اساطیر مصر==
@@ سطر ۱۸۶: / سطر ۱۸۴: @@
-[[رده:کتاب جمعه ۱۴]]
-[[رده:کتاب جمعه]]
+{{لایک}}

@@ سطر ۱۵۵: / سطر ۱۵۵: @@
 تصاویر اینان در نقوش کهن مصری ترکیبی است از هر دو روایت و آنان را در کنار سریر «اوزیریس» در تالار قضاوت مردگان و ایستاده بر گل نیلوفر آبی نشان می‌دهند.
 '''مآخذ:'''
@@ سطر ۱۷۶: / سطر ۱۸۳: @@
 Colourbook of Egyptian Mythology. Octopus
 {{پایان چپ‌چین}}

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۹ اکتبر ۲۰۱۱، ساعت ۱۶:۳۵
سطر ۱۰:		سطر ۱۰:
	[[Image:14-135.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۵\|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۵]]		[[Image:14-135.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۵\|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۵]]
	[[Image:14-136.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۶\|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۶]]		[[Image:14-136.jpg\|thumb\|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۶\|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۶]]
−
−
−

@@ سطر ۱۱: / سطر ۱۱: @@
 [[Image:14-136.jpg|thumb|alt= کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۶|کتاب جمعه سال اول شماره ۱۴ صفحه ۱۳۶]]
-{{در حال ویرایش}}
+{{بازنگری}}
@@ سطر ۱۱۲: / سطر ۱۱۲: @@
 او را شوهر «مِش کِنت» می‌دانستند و هم از این نظر خدای تولد و قضاوت بعد از مرگ نیز هست. بنابر روایتی «شای» از آغاز تولد تا مرگ هر فرد با او همراه است و اگر رفتار آن فرد نیک باشد او را بعد مرگ به‌زندگانی باز می‌گرداند. «شای» را در تصاویر و تندیس‌ها مصری به‌هیأت بز٬ مار و نیز انسان نشان داده‌اند.
+'''خدابانو هاثور'''
+«سِحم» نقشی همانند «حو» و «سیا» دارد و زن او «حِت» (Hehet) زمینهٔ «نون» اقیانوس آغازین و فضای بی‌کران است. در تصاویر «حا» را به‌هیأت مردی نشان داده‌اند که نی خمیده‌ئی دارد که نماد شادمانی و زندگانی دراز است و در برخی روایات او را خدای خانه‌ها دانسته‌اند.

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۲۴ سپتامبر ۲۰۱۱، ساعت ۰۶:۰۸
سطر ۵۵:		سطر ۵۵:

	«خنوم» را آفرینندهٔ جهان و نگهدارندهٔ آسمان بر چهار رکن می‌خواندند و در نقش آفرینندگی اوست که خدایان و انسان را به‌یاری چرخ کوزه‌گری از گِلِ نیل به‌پیمانه می‌زند و '''اَمون - رع''' (Amon -ra) با دمیدن روح «کا» (Ka) در تن آنان خدایان و انسان را زندگی می‌بخشد. در برخی از روایات «خنوم»٬ «آمون» و «بتاح» را خدایان سرنوشت خوانده‌اند. در روایتی آمده که تن کودکان را «خنوم» در بطن مادر شکل می‌دهد. او را خدای خدایان جهان زیرین نیز خوانده‌اند. در تندیس‌ها و نقوش مصری هیأت این خدا به‌شکل انسانی است با سر قوچ که شاخ‌های اففی دارد٬ وگاه قوچ را بر دو پا ایستاده نشان داده‌اند٬ وگاهی به‌شکل انسانی است با چهار سر قوچ. مراسم نیایش او با مراسم نیایشی خدایان نیل پیوند دارد و دوره‌ئی نیز رواج بسیار داشته است.		«خنوم» را آفرینندهٔ جهان و نگهدارندهٔ آسمان بر چهار رکن می‌خواندند و در نقش آفرینندگی اوست که خدایان و انسان را به‌یاری چرخ کوزه‌گری از گِلِ نیل به‌پیمانه می‌زند و '''اَمون - رع''' (Amon -ra) با دمیدن روح «کا» (Ka) در تن آنان خدایان و انسان را زندگی می‌بخشد. در برخی از روایات «خنوم»٬ «آمون» و «بتاح» را خدایان سرنوشت خوانده‌اند. در روایتی آمده که تن کودکان را «خنوم» در بطن مادر شکل می‌دهد. او را خدای خدایان جهان زیرین نیز خوانده‌اند. در تندیس‌ها و نقوش مصری هیأت این خدا به‌شکل انسانی است با سر قوچ که شاخ‌های اففی دارد٬ وگاه قوچ را بر دو پا ایستاده نشان داده‌اند٬ وگاهی به‌شکل انسانی است با چهار سر قوچ. مراسم نیایش او با مراسم نیایشی خدایان نیل پیوند دارد و دوره‌ئی نیز رواج بسیار داشته است.
		+
		+	'''خدابانو حِکِت'''
		+
		+	«حکت» (Heket)؛ خدابانوی آب٬ دختر «رع» و زنِ «شو» (هوا-خدا)٬ است٬ او نماد باروری و رستاخیز و ناظر بر تولد شاهان و همسران آنان بود. «حکت» شاهان و ملکه‌هائی را که «خنوم» با چرخ کوزه‌گری خود از خاک به‌پیمانه می‌زد جان می‌بخشید. او را زن «خنوم» هم خوانده‌اند. او در اساطیر «هرموپولیس» [=بَعَلبک] و در نقوش مصری وزغی است که با چهار وزغ آغازینِ «نون»٬ پیش از آفرینش جهان٬ بستگی دارد و تندیس‌های او معمولاُ به‌شکل زنی است با سر وزغ.
		+
		+	'''خدابانو ساتیس'''
		+
		+	«ساتیس» (satis)٬ «ساتی» یا «ساتِت» در اساطیر مصر دختر «رع» یا «خنوم» یا «اَنوکِت» (Anuket) و زن «خنوم» بود. نام او به ‌معنی کِشتِ دانه و از خدابانوی عشق و حاصلخیزی٬ رستاخیز بود. در روایتی آمده است که پاسدار دروازهٔ جهان زیرین است و به‌هنگامی که فرعون به‌جهان زیرین می‌رود او را با چهار جام آب متبرک می‌کند؛ و در روایتی دیگر٬ او جاری کنند آب نیل و مقّسمِ آب مزارع است.
		+
		+	او در نقوش و تندیس‌های مصری به هیأت زنی است با تاجی یا روسری‌ئی که به‌شکل کرکس است و بر سرش شاخ بزکوهی و در دستانش تیر و کمانی است که او را به «نیت» (Neith) خدابانوی مصر جنوبی همانند می‌کند.
		+
		+	'''خدابانو اَنوکت'''
		+
		+	«اَنوکت» یا «اَنوکیس» (Anukis)٬ یعنی به‌آغوش کشیدن٬ او در سودان خدای آب و در مصر خدابانوی حاصلخیزی و شهوت بود. «اَنوکت» را زن غیر رسمی «خنوم» می‌دانستند و در نقوش و تندیس‌های مصری او را به‌هیأت زنی ساخته‌اند که تاجی بر سر دارد و پرهای طوطی قرمز زینت تاج اوست.
		+
		+	'''مین'''
		+
		+	«مین» (Min) در کهن‌ترین روایات «آسمان - خدا» است و در مصر میانه پسر «رع» یا «شو» است. «مین» در اسطوره‌ئی خدای حاصلخیزی٬ نیروبخش توانائی‌های جنسی٬ خدای باران و رویش نباتات. در اسطورهٔ دیگری از مصر میانه و در مراسم آئینی جشن خرمن فرعون زمین را شخم می زند و گندم را با داس درو می‌کند و در اسطورهٔ «اوزیریس» در نقش «حور» نمایان می‌شود.
		+
		+	«مین» خدای صحاری شرقی نیز هست و در این نقش پاسدار کاروان‌هائی است که به‌جانب دریای سرخ روانه‌اند. «مین» در این نقش جدید حامی شبانان و کوچ‌نشینان و شکارچیان و خدای دیارهای بیگانه‌است. او کیفر دهنده نیز هست و وسیلهٔ کیفرش آذرخش است.
		+
		+	نقاطی که آئین‌های نیایشی «مین» در آن‌ها انجام می‌گرفت بیش‌تر «چمیس» (Chemmis) و «کوپوتوس» (Kopotos) واقع بود. «مین» را در تندیس‌ها و نقوش مصری در هیأت مردی ریشدار و شهوانی و سیاه نشان داده‌اند. معمولاُ در تندیس‌ها پاهای او به‌هم چسبیده است٬ دستارش٬ مانند دستار «آمون» با دو پر آراسته است و تازیانه‌ئی در دست دارد که نماد آذرخش است.
		+
		+	'''بس'''
		+
		+	«بس» از خدایان سودان است که در آغاز شیر - خدا بود٬ امّا در مصر نقش دیگری به‌او واگذار شد٬ بدین معنا که نخست پاسدار کاخ‌های شاهان بعد خدای شادمانی و حامی خانواده‌ و ازدواج شد. در روایتی آرایش دهندهٔ زنان و یاری دهنده آنان به‌هنگام تولد نوزاد است. در این نقش کنار بستر تنبور زنان می‌رقصد و ارواح خبیث را از زائو و نوزاد دور می‌کند.
		+
		+	در نیایش‌های آئینی او موسیقی نقش اساسی داشت. در روایتی آمده که «بس» احشام نیایش کنندگان خود را در برابر بیماری و نیش مار حفظ می‌کند از این روست که در برخی از تصاویر او را در حال دریدن و بلعیدن مار و افعی نشان داده‌اند. در برخی از تصاویر «بس» جامهٔ رزم به‌تن دارد که نماد مبارزهٔ با دشمنِ نیایش کنندگان خویش است.
		+
		+	«بس» را در نقوش و تندیس‌های مصری چنین نگاشته‌اند. کوتاه قد و دستانی دراز دارد؛ دُم دارد٬ و رویهمرفته زشت است. گاهی هم در برخی از نقوش شاخی هم بر پیشانی او دیده می‌شود. در این نقوش پوشاک او غالباً از پوست شیر یا پوست پلنگ است٬ و غالباً او را در بالای بستر٬ به‌ویژه بستر ازدواج ترسیم کرده‌اند؛ نقش‌هائی از او درپشت آینه زنان٬ روی جا‌عطری و وسایل خانگی نیز به‌دست آمده است. آخرین نقش «بس» آرامش بخشیدن به‌مردگان بود و به‌همین دلیل در برخی از نقوش او را در حالی نشان داده‌اند که سر مومیائی شده‌ئی را بر بالش می‌گذارد و از او حمایت می‌کند.
		+
		+	'''خدابانو تاورت'''
		+
		+	«تاورت» (Taueret)٬ تحوریس (Thoeris) یا «اَپت» (Apet)٬ به‌معنی یگانهٔ بزرگ٬ نخست اسب آبی خدا و بعد خدابانو مادر بود. او را چشم و دختر «رع» و مادر «اوزیریس» و «ایزیس» می‌خواندند.
		+
		+	او در روایات دیگری خدابانوی خانه‌ها و پاسدار زنان باردار بود٬ و به همین دلیل در نقوشی که از او از دورهٔ سلالهٔ هیجدهم به‌جا مانده٬ او را در هیأت زنی نشان می‌دهد که پیرامون خوابگاه زائو می‌رقصد. با مردگان و رستاخیز مردگان نیز ارتباط داشت٬ و در روایتی هم نقشی بداندیشانه دارد.
		+
		+	«تاوَرت» در تندیس‌ها و نقوش در هیأت اسب آبی است که پستان‌های زنانه دارد و بر دو پای ایستاده است و دُم او به شکل دُم تمساح است. معابد و مراگز نیایش این خدابانو در «تبس» و «دیر البحیر» بود.
		+
		+	'''خدابانو مش کِنت'''
		+
		+	«مِش کِنت» (Meshkent) چهارمین خدابانوی زایش و تعیین کنندهٔ سرنوشت انسان‌ها به‌هنگام تولد بود. او منانند دیگر خدابانوان زایش با جهان مردگان و رستاخیز مردگان رابطه داشت.
		+
		+	در تندیس‌ها و تصاویر مصری او را به‌هیأت زنی ترسیم کرده‌اند که دو آجر زیرپای زائو می‌گذارد و بر موهایش دو شاخه گیاه آبزی دیده می‌شود و در جمع خدابانوان زایش در حالت رقص در کنار زائو دیده می‌شود. او را زن «شو» می‌دانستند و در آئین‌های نیایش او موسیقی نقشی اساسی داشت.
		+
		+	'''خدابانو رِننت'''
		+
		+	«رِننت» (Renent) یا «رِنِنِه نوتت» (Renenutet) خدابانوی پرستار کودکان و نوزادان به‌هنگام زایش و راقم سرنوشت کودک در جهت خوشبختی بود. در این نقش با «اِرنوتت» (Ernvtet) همانندی دارد که نماد سرشاری خرمن است و او را به‌شکل مار کبرائی نشان می‌داده‌اند که دورن غلات پنهان شده‌است.
		+
		+	در تندیس‌ها و تصاویر «رِنِنِت» را به‌هیأت زنی نشان داده‌اند که سر مار کبری و تاجی به‌شکل قرص خورشید دارد که آن را با دو شاخه گیاه زینت داده‌اند. یک جفت شاخ گاو نیز بر پیشانی او دیده می‌شود. او نیز٬ مانند دیگر خدابانوان زایش٬ با جهان مردگان رابطه داشت.
		+
		+	'''شای'''
		+
		+	«شای» (Shai)٬ یعنی آنچه مقدر است٬ خدای سرنوشت نیک و پاسدار فرشتگانی است که با تولد هر نوزاد به‌محافظت او گمارده می‌شودند. «شای» تعیین کنندهٔ طول عمر و کیفیت مرگ هر فرد و گاهی راقم سرنوشت بد نیز هست.
		+
		+	او را شوهر «مِش کِنت» می‌دانستند و هم از این نظر خدای تولد و قضاوت بعد از مرگ نیز هست. بنابر روایتی «شای» از آغاز تولد تا مرگ هر فرد با او همراه است و اگر رفتار آن فرد نیک باشد او را بعد مرگ به‌زندگانی باز می‌گرداند. «شای» را در تصاویر و تندیس‌ها مصری به‌هیأت بز٬ مار و نیز انسان نشان داده‌اند.
		+
		+
		+
		+
		+
		+
		+
		+
		+
		+
		+
		+

→ نسخهٔ قدیمی‌تر		نسخهٔ ‏۱۶ سپتامبر ۲۰۱۱، ساعت ۰۴:۱۴
سطر ۴۳:		سطر ۴۳:

	«سخمت»٬ دختر «رع»٬ چشم او و بیانگر خورشید است - او زن «بتاح» و از خدایانی است که در کار آفرینش همکار اوست. یکی از مراسم آئینی او به‌جشن باده‌نوشی مشهور است و چنین می‌نماید که او در این نقش با «هاثور»٬ که پیش ازاین از او سخن گفتیم٬ یکی شده است.		«سخمت»٬ دختر «رع»٬ چشم او و بیانگر خورشید است - او زن «بتاح» و از خدایانی است که در کار آفرینش همکار اوست. یکی از مراسم آئینی او به‌جشن باده‌نوشی مشهور است و چنین می‌نماید که او در این نقش با «هاثور»٬ که پیش ازاین از او سخن گفتیم٬ یکی شده است.
		+
		+	نام «سخمت» به معنی «یگانهٔ توانا» است و در تندیس‌ها و نقوش گاهی به‌شکل ماری است که بر سر «رع» چنبر زده است و از دَمش شعله می‌بارد که دشمنان «رع» را ازاو دور می‌کند. در هیأتی دیگر به‌شکل «بِس»{{نشان\|۱}} (Bast) یا خود «بس» است که تصاویر و تندیس‌های او زینت بخش رواق معبد '''موت''' (Mut) بود. در هیأتی دیگر «سخمت» زنی است که با سرِ شیر ماده یا تمساح٬ و گاهی به‌هیأت «مین» نشان داده شده است که کاردی در دست دارد.
		+
		+	'''نِفِرتوم'''
		+
		+	»نفرتوم» (Nefertum) به‌معنی نیلوفر آبی‌ است و اگرچه او را پسر «رع» و «سخمت» می‌خواندند اما در اسطوره‌ئی آمده که از نیلوفر آبی زاده شده است. او در اسطورهٔ دیگری همانند «رع» است و انسان آغازین را از اشک چشم او می‌دانند. «نفرتوم» در نقوش و تندیس‌های مصری به‌شکل مردی است با سرِ شیر و دستاری که ترکیبی است از نیلوفر آبی٬ و چند شاخه گیاه (نماد حاصلخیزی و باروری) زینت‌افزای سر اوست. او را پاسدار منخرین «رع» دانسته‌اند٬ و در بسیاری از تصاویر٬ «رع» نیلوفری در دست دارد که آن را بو می‌کشد.
		+
		+	'''خِنوم'''
		+
		+	«خِنوم» (Khnum)٬ به‌معنی آفریدن٬ سَرور آب خنک و خدای آبشار بزرگ نیل بود. او را پاسدار دو سرچشمه از سرچشمه‌های فرعی نیل در جزیرهٔ «پیل‌سان» می‌دانستند که در این نقش با «حاپی» و حاصلخیزی و باروری بستگی دارد. در روایتی از سلالهٔ سوم آمده است وقتی که هفت سال قحط پیش آمد «ایمحوتپ» (Imhotep) فرمان داد در دو سوی نیل و در اطراف جزیره ییل‌دار دوازده قطعه زمین را وقف «خنوم» کردند و پس از این کار قحطسالی از میان رفت.
		+
		+	«خنوم» را آفرینندهٔ جهان و نگهدارندهٔ آسمان بر چهار رکن می‌خواندند و در نقش آفرینندگی اوست که خدایان و انسان را به‌یاری چرخ کوزه‌گری از گِلِ نیل به‌پیمانه می‌زند و '''اَمون - رع''' (Amon -ra) با دمیدن روح «کا» (Ka) در تن آنان خدایان و انسان را زندگی می‌بخشد. در برخی از روایات «خنوم»٬ «آمون» و «بتاح» را خدایان سرنوشت خوانده‌اند. در روایتی آمده که تن کودکان را «خنوم» در بطن مادر شکل می‌دهد. او را خدای خدایان جهان زیرین نیز خوانده‌اند. در تندیس‌ها و نقوش مصری هیأت این خدا به‌شکل انسانی است با سر قوچ که شاخ‌های اففی دارد٬ وگاه قوچ را بر دو پا ایستاده نشان داده‌اند٬ وگاهی به‌شکل انسانی است با چهار سر قوچ. مراسم نیایش او با مراسم نیایشی خدایان نیل پیوند دارد و دوره‌ئی نیز رواج بسیار داشته است.
		+
		+
		+
		+	==پاورقی==
		+	#{{پاورقی\|۱}} بس (خدابانو - گربه)٬ ازخدایان کهن دلتای نیل٬ خدای بانو حافظ موجودات ازنیش مار و خدابانوی شادمانی٬ موسیقی و رقص است. او را دختر و زن «رع» می‌خوانند. و معتقد بودند که «رع» را در برابر دشمن سرسختش «اپپ» که هیولائی اژدها مار بود محافظت می‌کند. بزرگ‌ترین معبد این خدابانو در «تِبِس» قرار داشت.

@@ سطر ۲۱: / سطر ۲۱: @@
 از آنجا که نیل با جنبه‌های گوناگون زندگانی مردم مصر ارتباط دارد با اساطیر و تاریخ مصر نیز پیوندی ناگسستنی دارد. اندیشهٔ محافظه کارانهٔ مصری سبب شده است که در طول تاریخ این دیار هیچ اسطوره و رویدادی از یاد نرود٬ و اساطیر مصر و اساطیر نیل با گذشت زمان یکدیگر را کامل  کرده و همچون جریان به‌هم پیوستهٔ نیل با یکدیگر بستگی دارند.
-«'''رود -‌ خدا'''»‌ی مصر «حاپی» (Hapi) نام دارد و به‌سبب ثابت ماندن نوغ معیشت در سواحل دورافتادهٔ نیل هنوز هم این خدا موضوع نقل افسانه‌های ملاحان و ماهیگیران مصری است. «حاپی» خدای نیل٬ خدای حاصلخیزی و آبیاری است و از آنجا که نیل در معیشت مصریان نقش اساسی دارد مراسم آئینی و نیایشی «حاپی» از دیگر خدایان مصری بیش‌‌تر است. وظیفهٔ «حاپی» آبیاری چمن‌زاران و آماده کردن برای گله‌های «رع» و مردم٬ آبیاری کشتزارها٬ تهیهٔ آب برای واحدها٬ کنترل نظام آبیاری٬ تهیهٔ خوراک برای مردمان است. «حاپی» حامی فرمان‌های خدایان٬ و نیز در اسطوره‌ئی خود آفریننده و پدر خدایان است. مهم‌ترین مرکز نیایشی «حاپی» در جزیرهٔ '''بی گه''' (Bigeh) نزدیک آبشار بزرگ شلاله‌های نیل قرار داشت و مراسم نیایشی او از نظر سیاسی گویای آرزوی وحدت مصر علیا و سفلی است. بعد‌ها «حاپی»٬ با توجه به اسطورهٔ «اوزیریس»٬ ورود و «ایزیس»٬ نیروی جاری کننده نیل می‌شود. در این اسطوره شیرینی آب نیل از «اوزیریس»٬ و طغیان آن به اشک «ایزیس» در سوگ از دست دادن «اوزیریس» مربوط می‌شود. «حاپی» غالباً در نقوش و تندیس‌های مصری مرد ریشداری است با ردای سبز یا آبز که مویش از گیاهان نیل و «پاپیروس» و نیلوفر آبی است٬ و در برخی نقوش٬ در همین هیأت جام بزرگی در دست دارد که از آن آب می‌ریزد٬ و در برخی از تصاویر هم به‌جای یک جام دو جام در او دست دارد که نماد نیل علیا و نیل سفلی‌ است.
+«'''رود -‌ خدا'''»‌ی مصر «حاپی» (Hapi) نام دارد و به‌سبب ثابت ماندن نوع معیشت در سواحل دورافتادهٔ نیل هنوز هم این خدا موضوع نقل افسانه‌های ملاحان و ماهیگیران مصری است. «حاپی» خدای نیل٬ خدای حاصلخیزی و آبیاری است و از آنجا که نیل در معیشت مصریان نقش اساسی دارد مراسم آئینی و نیایشی «حاپی» از دیگر خدایان مصری بیش‌‌تر است. وظیفهٔ «حاپی» آبیاری چمن‌زاران و آماده کردن برای گله‌های «رع» و مردم٬ آبیاری کشتزارها٬ تهیهٔ آب برای واحدها٬ کنترل نظام آبیاری٬ تهیهٔ خوراک برای مردمان است. «حاپی» حامی فرمان‌های خدایان٬ و نیز در اسطوره‌ئی خود آفریننده و پدر خدایان است. مهم‌ترین مرکز نیایشی «حاپی» در جزیرهٔ '''بی گه''' (Bigeh) نزدیک آبشار بزرگ شلاله‌های نیل قرار داشت و مراسم نیایشی او از نظر سیاسی گویای آرزوی وحدت مصر علیا و سفلی است. بعد‌ها «حاپی»٬ با توجه به اسطورهٔ «اوزیریس»٬ ورود و «ایزیس»٬ نیروی جاری کننده نیل می‌شود. در این اسطوره شیرینی آب نیل از «اوزیریس»٬ و طغیان آن به اشک «ایزیس» در سوگ از دست دادن «اوزیریس» مربوط می‌شود. «حاپی» غالباً در نقوش و تندیس‌های مصری مرد ریشداری است با ردای سبز یا آبز که مویش از گیاهان نیل و «پاپیروس» و نیلوفر آبی است٬ و در برخی نقوش٬ در همین هیأت جام بزرگی در دست دارد که از آن آب می‌ریزد٬ و در برخی از تصاویر هم به‌جای یک جام دو جام در او دست دارد که نماد نیل علیا و نیل سفلی‌ است.
 در موزهٔ «واتیکان» خدای نیل در هیأت مرد خمیده‌ئی است که خوشه‌های غلّه به‌دست گرفته و شانزده فرزندش هر یک به‌بلندی یک زراع او را در میان گرفته‌اند. شانزده فرزند خدای نیل اشاره است به‌این تجربه که هرگاه طغیان نیل از شانزده زراع کم‌تر باشد قحطی و خشکسالی درپی خواهد داشت.